Spelletjes zonder materiaal: warm en koud op zes manieren

Waarom juist warm en koud?

De meeste spelletjes zonder materiaal draaien om praten, raden of bewegen. Warm en koud doet alle drie. Het werkt met twee mensen of met twintig, met peuters en met opa’s, in een woonkamer, in een tuin of aan de keukentafel. En de regels hoef je bijna niet uit te leggen: “koud” is ver weg, “heet” is dichtbij. Daar kun je eindeloos mee variëren.

1. Het klassieke warm en koud

Voor wie: vanaf een jaar of drie. Duur: vijf minuten per ronde.

Iemand verstopt een voorwerp dat er toch al is: een sleutelbos, een pantoffel, de afstandsbediening. De zoeker komt binnen, de rest roept “koud”, “lauw”, “warm” of “heet”. Bij “je brandt je!” is het bijna raak.

Tip: laat de jongste zoeker als eerste verstoppen. Kinderen vinden de rol van verstopper minstens zo leuk, en ze roepen met enorme overtuiging.

De volledige regels, met tips voor een kinderfeestje, staan in Warm en koud spel.

2. Met klappen of neuriën

Voor wie: kleine kinderen, of een groep die het rustig wil houden. Duur: vijf minuten per ronde.

Hetzelfde spel, maar niemand zegt iets. Hoe dichter de zoeker bij het voorwerp komt, hoe harder iedereen klapt. Of iedereen neuriet: zacht als het ver weg is, luid als het dichtbij is. Bij peuters werkt dat vaak beter dan woorden, en het levert gegarandeerd de slappe lach op.

Tip: neuriën werkt ook met een groep die elkaars taal niet goed spreekt, op een camping bijvoorbeeld.

3. Raad wat ik denk

Voor wie: vanaf een jaar of zeven. Duur: zo lang als je wilt.

Iemand kiest in stilte een voorwerp dat in de kamer te zien is, bijvoorbeeld de klok aan de muur. De anderen noemen om de beurt iets wat ze zien, en de bedenker zegt hoe warm het is. De vaas is koud, de boekenkast lauw, de schilderijlijst ernaast heet.

Tip: wie het raadt, mag het volgende voorwerp kiezen. Zo komt iedereen een keer aan de beurt.

4. Raad wat ik denk, met woorden

Voor wie: vanaf een jaar of acht, en heerlijk voor volwassenen. Duur: tien minuten per woord.

Dit is de variant voor aan tafel, als het eten op is en niemand nog wil opstaan. Iemand bedenkt een woord, het mag van alles zijn, niet alleen iets in de kamer. De anderen noemen om de beurt een woord, en de bedenker antwoordt met een temperatuur, afhankelijk van hoe dicht het in betekenis bij zijn woord ligt.

Zo kan een ronde verlopen met het woord zandkasteel (de graden zijn een voorbeeld):

1. boekenkast4 °Cijskoud: nergens in de buurt
2. vakantie41 °Clauw: er gaat een deur open
3. strand74 °Cheet: nu weten we waar we zijn
4. emmer81 °Cheet: met een schepje erbij
5. kasteel91 °Cgloeiend heet: alleen nog het materiaal erbij
6. zandkasteelGevonden!

Tip: de bedenker hoeft geen getallen te noemen. “Koud”, “lauw”, “warm” en “heet” zijn genoeg, en “je brandt je” voor het laatste stukje.

Welk woord noem jij als eerste?

Raden

Je woord gaat meteen naar het spel van vandaag.

5. De opdracht raden

Voor wie: vanaf een jaar of zes, ook voor volwassenen. Duur: tien minuten.

Nu wordt er niets verstopt, maar een opdracht bedacht, terwijl de zoeker even op de gang staat. Bijvoorbeeld: doe het licht uit, of geef oma een hand. De zoeker komt binnen en probeert van alles, en de groep zegt alleen of het warmer of kouder wordt. Eerst moet hij de goede kant van de kamer vinden, dan het goede ding, en dan wat hij ermee moet doen.

Tip: houd de opdracht kort en veilig. Met “zet de radio aan” is iedereen tevreden.

6. Elke dag één woord, ieder voor zich

Voor wie: iedereen die een telefoon of computer heeft. Duur: van twee minuten tot een hele dag.

De laatste variant heeft zelfs geen tweede persoon nodig. Bij Warmer Warmer is er elke dag één geheim woord, voor iedereen hetzelfde. Je typt zomaar een woord en het spel zegt hoe warm je bent, van IJskoud tot Gloeiend heet. Om middernacht komt er een nieuw woord. Het is gratis, in de browser, zonder app en zonder account.

Het leuke is dat het woord voor iedereen gelijk is. Ieder zoekt op eigen houtje, en aan het eind van de dag vergelijk je met familie of vrienden hoeveel pogingen het kostte. Zonder het woord te verklappen, natuurlijk.

Tip: stuur het spel naar wie er vandaag niet bij is. Dan heb je morgen aan tafel meteen iets om over te praten.

Welke variant wanneer?

• Een verjaardag met veel kleine kinderen: de klassieke versie of klappen.
• Een regenachtige middag met kinderen van acht tot twaalf: de opdracht raden, daarna raad wat ik denk.
• Na het eten, met volwassenen: raad wat ik denk, met woorden.
• Op reis: de woordversie werkt ook in de auto, met de bestuurder als vaste rader die nooit naar een scherm kijkt. Meer ideeën staan bij Spelletjes in de auto.
• Feestdagen: zoek de pakjes met warm en koud, zoals in Spelletjes voor sinterklaasavond.

Zes keer hetzelfde spel, en toch telkens anders. Zo komt een oud kinderspel steeds weer van pas.