Kerstquiz voor de hele familie, met vragen en antwoorden

Zo speel je deze kerstquiz

Kies één quizmaster. Die leest de vragen voor en houdt de antwoorden voor zich. Maak teams van twee of drie mensen en zet jong en oud door elkaar: dan weet opa de Elfstedentocht en weet de kleindochter hoe het rendier heet. Elk team krijgt een pen en een blaadje.

Na elke ronde leest de quizmaster de antwoorden voor en telt elk team zijn punten. Eén punt per goed antwoord, tenzij er bij de ronde iets anders staat. De antwoorden staan steeds direct onder de vragen. De quizmaster leest dus even vooruit, en de rest kijkt niet mee.

Ronde 1: kerst in Nederland

1. Hoe heten de twee feestdagen op 25 en 26 december?
2. Wat zit er in het midden van een echte kerststol?
3. Welk feest vieren veel Nederlanders een paar weken eerder, op de avond van 5 december?
4. Bij welk kerstgerecht bakt iedereen aan tafel zijn eigen stukjes vlees in kleine pannetjes?
5. Wat krijgen veel werknemers rond kerst van hun werkgever?
6. Welke koekjes hebben een gat in het midden, zodat je ze in de kerstboom kunt hangen?
7. Uit welk land komt het lied “Stille nacht”?
8. Welk radiostation draait tussen kerst en oud en nieuw de Top 2000? En welk nummer stond daarin het vaakst op nummer 1? (Twee halve punten.)

Antwoorden: 1. Eerste en tweede kerstdag. 2. Amandelspijs. 3. Sinterklaas, of pakjesavond. 4. Gourmetten. 5. Een kerstpakket. 6. Kerstkransjes. 7. Oostenrijk: het werd in 1818 voor het eerst gezongen, in een dorp vlak bij Salzburg. 8. NPO Radio 2, en “Bohemian Rhapsody” van Queen.

Ronde 2: raad het kerstwoord

Deze ronde heeft geen vragenlijst. De quizmaster schrijft één kerstwoord op een briefje en legt het omgekeerd op tafel. De teams noemen om de beurt een woord. De quizmaster zegt alleen hoe warm dat woord is: hoe dicht het in betekenis bij het geheime woord ligt. Koud, lauw, warm, heet. Het team dat het woord raadt, krijgt drie punten.

Het is het oude zoekspel warm en koud, maar dan met een woord in plaats van een verstopt cadeautje. Een ronde kan zo gaan (de graden zijn een voorbeeld):

1. sneeuw21 °Ckoel: het is winter, maar meer ook niet
2. cadeau31 °Ckoel: dat ligt onder de boom, niet erin
3. kaars46 °Clauw: we komen in de buurt van de boom
4. kerstbal68 °Cheet: die hangt ook in de boom
5. ster87 °Cgloeiend heet: die staat vaak helemaal bovenaan
6. piekGevonden!

Kijk naar ster en piek. Ze lijken in niets op elkaar, en toch is het team er dan bijna: allebei staan ze boven in de kerstboom. Het gaat om de betekenis, niet om de letters.

Precies zo werkt Warmer Warmer, een gratis woordspel in de browser van je telefoon of computer. Elke dag is er één geheim woord, voor iedereen hetzelfde. Je typt zomaar een woord en het spel zegt hoe warm je bent, van IJskoud tot Gloeiend heet. Geen app, geen account nodig.

Welk woord noem jij als eerste?

Raden

Je woord gaat meteen naar het spel van vandaag.

Ronde 3: winter, oud en nieuw

1. Hoe heet de beroemde schaatstocht langs elf Friese steden?
2. In welk jaar werd die tocht voor het laatst gereden?
3. In welke stad begint en eindigt de tocht?
4. Rond welke datum valt de kortste dag van het jaar?
5. Wat eten veel Nederlanders op oudejaarsavond?
6. Wat doen veel mensen op nieuwjaarsdag in de ijskoude zee?
7. Welke plant met rode bladeren staat rond kerst in veel vensterbanken?
8. Op welke dag is het Driekoningen?

Antwoorden: 1. De Elfstedentocht. 2. In 1997. 3. Leeuwarden. 4. Rond 21 december. 5. Oliebollen, en vaak ook appelflappen. 6. Ze nemen een nieuwjaarsduik. 7. De kerstster. 8. Op 6 januari.

Ronde 4: taal

1. Uit welke twee woorden is “Kerstmis” ontstaan?
2. Wat betekent het woord “advent”?
3. Welk woord heeft meer letters: “kerstvakantie” of “oudejaarsavond”?
4. Hoe noem je kerst met sneeuw?
5. Hussel de letters: welk winterwoord is NEEUWS?
6. En welk woord is LOBLIEO?
7. En RAAKS?

Antwoorden: 1. Christus en mis: een mis ter ere van Christus. 2. Komst: in de adventstijd wacht je op de komst van het kerstfeest. 3. Oudejaarsavond, met veertien letters. Kerstvakantie heeft er dertien. 4. Een witte kerst. 5. Sneeuw. 6. Oliebol. 7. Kaars.

Ronde 5: kerstquiz voor kinderen

In deze ronde antwoorden alleen de kinderen. De volwassenen in het team mogen niet voorzeggen, en elk goed antwoord telt dubbel. Zo maken de jongsten echt kans.

1. Hoe heet het rendier met de rode neus?
2. Welke kleur heeft de jas van de kerstman?
3. Wat steek je in een sneeuwpop als neus?
4. Hoeveel deurtjes heeft een adventskalender meestal?
5. Welke twee dieren staan in de kerststal vaak bij de kribbe?
6. Waar woont de kerstman volgens de verhalen?

Antwoorden: 1. Rudolf. 2. Rood. 3. Een wortel. 4. Vierentwintig, één voor elke dag tot en met kerstavond. 5. Een os en een ezel. 6. Op de Noordpool. Lapland mag ook.

Tips voor de quizmaster

Tussen de gangen door. Een kerstdiner duurt lang. Speel ronde 1 tussen het voorgerecht en het hoofdgerecht, ronde 2 en 3 voor het toetje en de rest bij de koffie. Dan hoeft niemand te lang stil te zitten.

Een schiftingsvraag. Staan twee teams gelijk? Vraag dan hoeveel kerstballen er in de boom hangen. Het team dat er het dichtst bij zit, wint. Daarna mag iedereen tellen.

Een kleine prijs. Het laatste stuk kerststol, de mooiste kerstbal uit de doos of het recht om de muziek te kiezen. Meer is niet nodig.

Kerstquiz voor volwassenen. Zitten er geen kinderen aan tafel? Laat ronde 5 dan weg en maak ronde 2 moeilijker. Kies een woord dat niet meteen aan kerst doet denken, zoals vrede of verlanglijst.

En wie er niet bij is?

Zit een deel van de familie dit jaar ergens anders? Lees de vragen dan voor tijdens het videobellen en laat ze hun antwoorden in de familie-app zetten. Het raden op betekenis uit ronde 2 gaat ook op afstand: stuur ze Warmer Warmer, dan zoeken zij hetzelfde woord van de dag, ieder op eigen houtje. Na het eten vergelijk je wie de minste pogingen nodig had.

Nog meer voor de feestdagen

Op zoek naar spelletjes die niet uit vragen bestaan? In Kerstspelletjes voor de hele familie staan ideeën per moment, van het kerstdiner tot oud en nieuw. Wil je weten waar het raden met koud en warm vandaan komt, lees dan over het warm en koud spel. En wie eerst nog pakjesavond viert, vindt alles in Spelletjes voor sinterklaasavond. Fijne feestdagen!