Heitt og kalt: gamli leikurinn sem þú getur líka spilað með orðum

Svona fer heitt og kalt fram

Reglurnar rúmast í einni setningu. Einn felur hlut inni í stofu, til dæmis lyklakippu, súkkulaðimola eða lítinn bangsa. Hinir leita, og sá sem faldi segir aðeins eitt: hversu nálægt leitin er.

• Kalt eða ískalt þegar leitað er langt frá felustaðnum.
• Þú ert að hitna þegar leitin færist nær og þú ert að kólna þegar hún fjarlægist.
• Heitt og loks sjóðandi heitt þegar höndin er komin alveg að hlutnum.

Enginn segir hvar hluturinn er. Sá sem leitar fer eingöngu eftir hitastiginu og finnur leiðina sjálfur. Þar liggur galdurinn: hvert skref er lítill sigur eða smá vonbrigði, og hvort tveggja færir þig áfram.

Flest munum við eftir leiknum úr leikskólanum, úr barnaafmælum eða af rigningardögum hjá ömmu og afa. Það þarf ekki að útskýra hann lengi. Eftir eina umferð vilja krakkarnir strax aðra, og nú vilja allir fá að fela.

Setningin lifir líka góðu lífi hjá fullorðnum. Þegar einhver er við það að geta upp á réttu svari, hvort sem það er í spurningakeppni eða þegar giskað er á hvað leynist í jólapakkanum, heyrist gjarnan: „Nú ertu að hitna!“ Fáir leikir hafa skilið eftir sig jafn handhægt orðatiltæki.

Litlar útgáfur

• Úti. Feldu hlutinn úti í garði eða í laut við sumarbústaðinn. Plássið er meira og „ískalt“ getur þýtt drjúgan spöl.
• Með klappi. Með þeim yngstu má klappa í stað þess að tala: því nær sem þau komast, því hraðar er klappað.
• Til skiptis. Sá sem finnur hlutinn felur hann næst.

Heitt og kalt með orðum: leyniorð í stað falins hlutar

Í orðaútgáfunni er ekkert falið í stofunni. Það er orð sem er falið. Þú skrifar hvaða orð sem er og færð að vita hversu nálægt það er leyniorðinu í merkingu. Ekki í stafsetningu, ekki í lengd, heldur í því sem orðið þýðir.

Svona gæti einn leikur litið út þegar leyniorðið er kleina:

1. jökull3 °Cískalt: ekkert með mat að gera
2. kaffi46 °Cvolgt: nú nálgast kaffiborðið
3. bakarí61 °Chlýtt: þar fæst hún
4. kanilsnúður78 °Cheitt: sætabrauð með kaffinu
5. kleinuhringur90 °Cbrennheitt: líka steiktur í feiti
6. kleinaFundið!

Orðin eru ólík að lengd og stöfum, en kanilsnúður er samt margfalt heitara en jökull, því það er merkingin sem gildir. Þú spilar því alveg eins og í gamla leiknum: úr kuldanum, gegnum volgt og hlýtt, alla leið að eldinum.

Prófaðu núna: hver er fyrsta ágiskunin þín?

Giska

Orðið þitt fer beint í leik dagsins.

Sjö hitastig og eitt markmið

Hver ágiskun fær hitastig og heiti, rétt eins og í leiknum í stofunni:

• Ískalt – undir 8 gráðum. Orðið á fátt sameiginlegt með leyniorðinu.
• Kalt – frá 8 gráðum. Einhver tenging, en langsótt.
• Svalt – frá 20 gráðum. Það er farið að rofa til.
• Volgt – frá 35 gráðum. Þú ert á réttu svæði.
• Hlýtt – frá 50 gráðum. Orðin eiga greinilega samleið.
• Heitt – frá 65 gráðum. Mjög nálægt.
• Brennheitt – frá 85 gráðum. Leyniorðið er rétt handan við hornið.
• Fundið! – 100 gráður, sjálft leyniorðið.

Þrjú ráð fyrir fyrstu leikina

1. Byrjaðu vítt. Láttu fyrstu ágiskanirnar ná yfir stór svið: dýr, mat, stað, hlut á heimilinu, tilfinningu. Þá sérðu strax hvaða átt er yfirleitt hlý.
2. Eltu heitasta orðið. Heitasta ágiskunin er áttavitinn þinn. Leitaðu að næstu orðum í kringum hana, ekki í kringum það síðasta sem þú skrifaðir.
3. Skiptu um svið þegar allt er kalt. Fimm köld orð í röð eru ekki óheppni, heldur rangur staður. Stökktu annað, til dæmis úr náttúrunni inn í eldhúsið.

Kemstu ekki lengra? Hnappurinn „Ég þarf vísbendingu“ sýnir þér hver getur hjálpað: þú getur sent leikinn til fjölskyldu eða vina. Glöggt er gests augað. Ítarlegri aðferð, með heilum leik frá fyrstu ágiskun til þeirrar síðustu, finnurðu í greininni Svona finnurðu orð dagsins.

Heitt og kalt upphátt, án síma

Orðaútgáfuna má líka spila upphátt, á langri bílferð eða við matarborðið á sunnudegi. Einn hugsar sér orð, hinir giska til skiptis og sá sem hugsaði svarar eins og í gamla daga: kalt, volgt, heitt. Sá sem finnur orðið velur það næsta.

Leikurinn hentar krökkum frá um það bil átta ára aldri og ömmum og öfum ekki síður. Börnin læra hvernig orð tengjast, fullorðnir teygja á orðaforðanum og enginn þarf blað eða blýant. Fleiri slíka leiki finnurðu í greininni Leikir í bílnum.

Eitt orð á dag, það sama fyrir alla

Warmer Warmer er ókeypis daglegur orðaleikur sem spilast eins og heitt og kalt. Hann er spilaður í vafranum, í símanum eða tölvunni, og það þarf hvorki app né skráningu. Nýtt leyniorð kemur á hverjum degi á miðnætti, það sama fyrir alla sem spila á íslensku. Enginn rekur á eftir þér og þú hefur allan daginn fyrir eitt orð.

Á kvöldin geturðu borið saman við fjölskyldu eða vini hver fann orðið í fæstum ágiskunum, án þess að nokkur kjafti frá. Þegar orð dagsins er fundið opnast fleira með ókeypis aðgangi: Heita orð vikunnar, eitt erfiðara orð sem dugar alla vikuna, og Slóð vikunnar, fjögur leyniorð í röð þar sem hvert leiðir að því næsta.

Ef þú þekkir Wordle og vilt vita hvernig leikur um merkingu er frábrugðinn, lestu Orðaleikir á netinu á íslensku.