Heilaleikfimi með morgunkaffinu: eitt orð á dag fyrir ömmur og afa

Klukkan er hálfátta. Kaffið er komið í bollann og útvarpið malar lágt í horninu. Síminn liggur á eldhúsborðinu, og í honum bíður eitt orð sem enginn veit enn hvert er. Ekki þú, ekki nágranninn og ekki barnabarnið sem er að vakna í Kaupmannahöfn.

Hvað er heilaleikfimi og af hverju orð?

Heilaleikfimi er í rauninni ekki annað en að gefa huganum eitthvað að glíma við, eins og krossgátan, sudoku eða spilastokkurinn hafa alltaf gert. Orðaleikir henta mörgum vel, því orðaforðann byggjum við upp alla ævi og það er gaman að nota hann.

Rétt er að segja það skýrt: orðaleikur er ekki lyf og lofar engu um heilsuna. Hann er notaleg dagleg venja sem heldur huganum uppteknum, gefur smá spennu í morgunsárið og lítið bros þegar orðið finnst.

Svona gengur þetta fyrir sig

Leikurinn heitir Warmer Warmer og spilast eins og heitt og kalt, leikurinn sem flestir léku sem börn. Það þarf ekki að hlaða neinu niður og ekki að skrá sig.

1. Opnaðu leikinn í símanum eða tölvunni. Hann opnast beint í vafranum.
2. Skrifaðu hvaða orð sem er. Það er engin rétt byrjun. Veður, fiskur, kirkja, hvað sem kemur upp í hugann.
3. Lestu hitastigið. Því nær sem orðið er leyniorðinu í merkingu, því heitara verður það: frá ísköldu yfir í volgt, hlýtt, heitt og brennheitt.
4. Eltu hitann. Þegar orð er orðið hlýtt skaltu hugsa um það sem tengist því.

Hér er dæmi. Segjum að leyniorðið sé prjón:

1. útvarp7 °Cískalt
2. kaffi14 °Ckalt
3. handavinna66 °Cheitt: nú hitnar
4. lopapeysa79 °Cheitt: hvað þarf í hana?
5. garn86 °Cbrennheitt
6. prjónFundið!

Úr ísköldu útvarpi í heita handavinnu tók þetta bara eitt stökk, og svo þrjú orð í viðbót. Það er ekki galdur, heldur reynsla. Sá sem hefur prjónað lopapeysu veit hvað fylgir henni, og einmitt sú þekking finnur leyniorðið. Hér borgar langt líf sig: því fleira sem þú hefur séð og gert, því fleiri leiðir sérðu að orðinu.

Prófaðu núna: hver er fyrsta ágiskunin þín?

Giska

Orðið þitt fer beint í leik dagsins.

Engin klukka, engin pressa

Það er engin klukka sem tifar. Þú hefur allan daginn fyrir eitt orð og getur lagt símann frá þér hvenær sem er og haldið áfram eftir hádegi eða um kvöldið.

Kalt orð er ekki mistök. Það segir þér bara hvert ekki á að fara, og það er líka vitneskja. Margir bestu leikirnir byrja á fimm, sex köldum orðum áður en eitthvað fer að hitna.

Nýtt orð kemur á hverjum degi á miðnætti. Það getur verið gott að eiga eitthvað lítið sem bíður manns á morgnana, rétt eins og blaðið á tröppunum gerði hér áður fyrr.

Sama orðið og barnabörnin fá

Leyniorðið er það sama fyrir alla sem spila á íslensku. Barnabarnið í Kaupmannahöfn, dóttirin á Egilsstöðum og vinkonan í næstu götu glíma því við nákvæmlega sama orð og þú.

Því fylgir skemmtilegt umræðuefni. Í stað þess að spyrja bara „hvað er að frétta?“ í símanum má spyrja: „Fannstu orðið í dag? Hvað þurftirðu margar ágiskanir?“ Enginn segir orðið upphátt, því þá væri gamanið búið, en það má alveg monta sig af fjórum ágiskunum.

Þú getur líka sent orð dagsins beint úr leiknum til fjölskyldu eða vina, til dæmis í Messenger eða WhatsApp. Viðkomandi giskar á sama orðið í sínum eigin síma og svo berið þið saman um kvöldið.

Hópur fyrir fjölskylduna

Sumar fjölskyldur vilja ganga lengra. Í Hópum velur stofnandi hópsins leyniorðin, allir aðrir giska og stigatafla hópsins sýnir hver þurfti fæstar ágiskanir. Það er ókeypis að ganga í hóp, en að stofna hóp fylgir Premium. Kannski er það einmitt eitthvað sem barnabarn gæti sett upp fyrir ömmu sína og afa, með orðum sem bara fjölskyldan skilur.

Ef þú ert að setja leikinn upp fyrir ömmu eða afa

• Settu flýtileið á heimaskjáinn í símanum, svo leikurinn sé alltaf einni snertingu frá.
• Sýndu hvernig hitastigið virkar með einu orði og leyfðu svo ömmu eða afa að halda áfram í friði.
• Segðu frá því strax að köld orð séu í lagi. Það er eðlilegt að byrja í kuldanum.
• Hringdu á kvöldin og spurðu hversu margar ágiskanir þurfti. Það er lítil spurning sem segir „ég er að hugsa til þín“.

Lítið orð, lítill sigur, á hverjum degi. Það er allt og sumt, og það er alveg nóg.

Ef þú vilt vita meira um gamla leikinn sem þetta byggir á, lestu Heitt og kalt: reglur leiksins. Og þegar fjölskyldan leggur saman af stað út á land eru leikir í bílnum góð leið til að stytta leiðina.