Ücretsiz kelime oyunları: hangisi sana göre?

Kâğıttan gelenler

1. Çengel bulmaca

Kelime oyunlarının büyükbabası. Tanımı okursun, kelimeyi kutulara yerleştirirsin, bir kelime öbürünün harfini verir. Gazetelerde, dergilerde, bulmaca kitaplarında bolca var, ücretsiz çözülebilenleri internette de çok.

Kime göre: sakin bir saatte, elinde kalem, genel kültürüne güvenenlere. Tek eksiği: bir kelimede takılırsan çevresindekiler de kilitlenir.

2. Kelime avı

Harflerle dolu bir karenin içine düz, ters, çapraz kelimeler saklanmıştır. Bulduğunun üstünü çizersin. Bilgi değil dikkat ister.

Kime göre: kafasını dinlendirmek isteyenlere ve küçük çocuklara. Okumayı yeni sökenler için de güzel bir alıştırmadır.

Günde bir tane

3. Harf kutulu günlük oyunlar

Wordle ile başlayan tür: belli uzunlukta bir kelimeyi sınırlı denemede bulursun, her tahminden sonra harfler renklenip doğru yerde mi, yanlış yerde mi, hiç yok mu, onu söyler. Türkçe uyarlamaları da var ve beş harften sekiz harfe kadar sürümleri arayan çok.

Kime göre: harf mantığını, imlayı ve elemeyi sevenlere. Anlamla oynanan türle farkını Wordle Türkçe yazısında yan yana koydum.

4. Anlamla oynanan: kelimelerle sıcak soğuk

Burada harflerin hiçbir önemi yok. Herhangi bir kelime yazarsın ve bir sıcaklık alırsın: kelimen gizli kelimeye anlamca ne kadar yakınsa o kadar sıcak. Tıpkı çocukluğun sıcak soğuk oyunu gibi, sadece saklanan şey bir kelime. Her gün yeni bir gizli kelime var, Türkçe oynayan herkes için aynı. Ücretsiz, tarayıcıda açılır, kayıt istemez, tahmin sınırı da yok.

Gizli kelime sözlük olsaydı yol şöyle görünebilirdi:

1. tornavida3 °Cbuz gibi: alet çantasından
2. alfabe57 °Csıcak: harflerin sırası
3. ansiklopedi71 °Cçok sıcak: rafta yan yana dururlar
4. anlam78 °Cçok sıcak: içinde aradığın şey
5. kelime86 °Calev alev: sayfa sayfa dizilir
6. sözlükBuldun!

Kime göre: çağrışımın peşine düşmeyi sevenlere ve harf saymaktan sıkılanlara. Bir de Contexto’yu bilip Türkçesini arayanlara: Contexto’nun Türkçesi yok, Türkçe oynanan benzerini şu sayfada anlattım.

Kelime oyunu listesine bakarken bir tane dene: bugünkü gizli kelime için ilk tahminin ne?

Tahmin et

Kelimen doğrudan bugünkü oyuna gider.

5. Günlük soru oyunları

Her gün yeni sorular, kelimelerle cevaplanır. Parolla bunlardan biri ve kendini “günlük kelime oyunu” diye tanıtıyor: günlük soruları çözüyorsun, isteyen kendi quizini de hazırlayabiliyor.

Kime göre: her gün kısa bir bilgi yarışması gibi oynamak isteyenlere.

Rakiple ya da ekran başında

6. Harflerle tahtaya kelime dizme

Elindeki harflerle bir tahtaya kelime dizip puan topladığın oyunlar. Türkçede bu türün bilinen örneklerinden biri Kelimelik: kendi tanıtımında Türkiye’nin en çok oynanan kelime oyunu olduğunu söylüyor, arkadaşlarına ya da rastgele rakiplere karşı oynanıyor, kelimelerde de Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğünü esas alıyor. Hamle süresi üç güne kadar olan sakin oyunlar da açılabiliyor.

Kime göre: rekabeti, puan hesabını ve uzun soluklu bir maçı sevenlere. Uygulama olarak telefona indirilir.

7. Tanımdan kelime: televizyondaki Kelime Oyunu

Türkiye’de “kelime oyunu” deyince çoğu kişinin aklına önce televizyondaki yarışma gelir. İlk kez 2009’da ekrana gelen Kelime Oyunu da bu türden: yarışmacı tanımdan kelimeyi bulmaya çalışır. Bu türün ev hâli de çok kolay: biri bir tanım okur, öbürü kelimeyi bulmaya çalışır, takılırsa bir harf ister. Birkaç kâğıda tanım yazmak yeter.

Kime göre: bilgi yarışmalarını sevenlere ve kalabalık bir salona. Sofrada oynanacak benzer oyunları evde ailece oynanacak oyunlar yazısında topladım.

“Ücretsiz” derken nelere bakmalı?

Ücretsiz bir oyun bile senden bir şey ister: zaman, dikkat, bazen de kişisel bilgi. Başlamadan önce üç şeye bak. İndirmen gerekiyor mu, yoksa tarayıcıda mı açılıyor? Kayıt, e-posta ya da telefon numarası istiyor mu? Oyun içinde satın alma var mı, varsa onsuz da rahat oynanıyor mu? Bunların hiçbiri kötü değil, ama bilerek seçmek iyidir. Annene babana bir oyun önerirken de en çok bu üç soru işe yarar.

Hangisi sana göre?

Seviyorsan	Dene
Kalem kâğıt ve gazete	Çengel bulmaca
Kafa dinlendirmek	Kelime avı
Harf mantığı ve eleme	Harf kutulu günlük oyunlar
Çağrışım ve “buldum!” anı	Anlamla oynanan sıcak soğuk
Kısa bir günlük yarışma	Günlük soru oyunları
Rakip ve puan	Tahtaya kelime dizme
Tanım ve genel kültür	Tanımdan kelime

Çoğu kişi tek bir türde kalmaz. Sabah gazetenin bulmacası, öğlen bir günlük oyun, akşam ailece bir tanım oyunu… Kelimelerle geçen bir gün, iyi geçmiş bir gündür.

Günlük bir kelime oyunuyla bir günün nasıl geçtiğini merak ediyorsan günlük kelime oyunu yazısına göz at.