Tabu oyunu: yasaklı kelimeler ve tersinden bir oyun

Tabu oyunu nasıl oynanır?

Tabu bir anlatma oyunudur. Kural basit, oynaması zor:

1. İki takım kurulur. Her takımda en az iki kişi olur. Kalabalık sofralarda dört beş kişilik takımlar da olur.
2. Anlatıcı bir kart çeker. Kartın üstünde anlatılacak kelime, altında genellikle beş yasaklı kelime yazar.
3. Anlatıcı, kendi takımına kelimeyi buldurmaya çalışır. Ne kelimenin kendisini ne de yasaklı kelimeleri söyleyebilir. Kelimenin bir parçasını söylemek, el kol hareketi yapmak ya da “şununla kafiyeli” demek de çoğu evde yasaktır.
4. Süre sınırlıdır. Kum saati ya da telefonda bir dakikalık bir sayaç. Süre bitene kadar anlatıcı kart üstüne kart anlatır.
5. Karşı takımdan biri kartı izler. Anlatıcının yanında durur, yasaklı kelime ağızdan çıktığı an uyarır.
6. Puanlar sayılır. Bilinen her kart bir puan, yasaklı kelime söylenen kart eksi bir puan. Pas geçmek serbesttir ama çoğu evde sınırlıdır.

Kutu oyununun kendi kurallarında küçük farklar olabilir. Evde en önemlisi baştan anlaşmak: kaç pas hakkı var, el hareketine izin var mı, süre kaç saniye?

Tersinden bakınca: Tabu ile sıcak soğuk

Bir Tabu kartını düşün. Anlatılacak kelime BERBER. Altındaki yasaklı kelimeler: saç, makas, tıraş, sakal, kuaför.

Bu beş kelime neden yasak? Çünkü berberi anlatmanın en kısa yolu onlar. Gizli kelimeye anlamca en yakın kelimeler, tam da kartın altındakiler.

Şimdi aynı kelimeyi tersinden, bir kelimeli sıcak soğuk oyununda arayalım. Burada her tahmine bir sıcaklık verilir, kelimen gizli kelimeye anlamca ne kadar yakınsa o kadar sıcak:

1. bulaşık4 °Cbuz gibi: başka bir dünya
2. dükkân42 °Cılık: bir yerde çalışan biri
3. tarak74 °Cçok sıcak: elinden düşmez
4. sakal81 °Cçok sıcak: kartta yasaktı
5. makas86 °Calev alev: kartta yasaktı
6. tıraş91 °Calev alev: kartta yasaktı
7. berberBuldun!

Tabu’nun yasakladığı kelimeler, sıcak soğukta en sıcak çıkanlar. Biri komşu kelimeleri saklar, öbürü onları ödüllendirir. İki oyun aynı haritanın iki yüzü gibi: Tabu’da haritayı bilip en kısa yolu kullanmaman gerekir, sıcak soğukta haritayı tahmin tahmin kendin çizersin. Sıcak soğuğun eşyalı ve kelimeli hâlini sıcak soğuk oyunu yazısında anlattım.

Bugünkü gizli kelimenin yasaklı kelimeleri hangileri olurdu? İlk tahminini yaz, gör.

Tahmin et

Kelimen doğrudan bugünkü oyuna gider.

Evde tabu kartı nasıl yapılır?

Kutu oyunun yoksa ya da bütün kartları ezberlediysen kendi kartlarını yap. Bir karton, bir makas, bir kalem yeter.

Kelimeyi seç. Herkesin bildiği ama anlatırken düşündüren kelimeler en iyileridir. Çok kolay olan çabuk biter, çok zor olan tadı kaçırır.

Yasaklı kelimeleri bul. Kendine şunu sor: “Bunu anlatırken ilk hangi beş kelimeyi söylerdim?” Onlar yasaklı kelimelerdir.

Zorluğu karıştır. Destede kolay, orta ve zor kartlar karışık olsun. Çocuklar için kolay kartları ayrı bir destede toplayabilirsin.

Birkaç örnek:

Kart	Yasaklı kelimeler	Zorluk
TERLİK	ayak, ev, giymek, ayakkabı, banyo	kolay
OTOGAR	bilet, yolcu, peron, sefer, terminal	orta
VİCDAN	suçluluk, ahlak, pişmanlık, iç, rahatsız	zor

Zor kartlarda soyut kelimeler çok eğlencelidir. Vicdan gibi bir kelimeyi yasaklı kelimeler olmadan anlatmaya çalışan biri genellikle küçük bir hikâye anlatmaya başlar: “Hani bir şey yaparsın, sonra gece uyuyamazsın…”

İyi bir tur için küçük ipuçları

Örnek ver, tanım yapma. “Mahallede bir dükkân, koltuğuna oturursun, çıkarken bir başka insan olursun” demek, sözlük tanımından daha hızlı buldurur.

Zıt anlamı kullan. Yasaklı kelime “sıcak” ise “soğuğun tersi” demek çoğu evde serbesttir. Önceden konuşun.

Takılınca pas geç. Bir kartta otuz saniye harcamak, iki kolay kartı kaçırmak demektir.

İzleyiciyi değiştir. Her tur başka biri kartı izlesin, böylece kimse hep “polis” olmaz.

Küçüklerle ve büyüklerle tabu

Çocuklarla: yasaklı kelime sayısını üçe indir ve süreyi uzat. Okumayı bilmeyen çocuğun kulağına kartı bir büyük fısıldasın. Çocukların anlatışı genellikle oyunun en komik kısmıdır: “Hani o yer var ya, dedemin her sabah gidip çay içtiği…”

Büyüklerle: atasözleri, deyimler, eski film adları ve meslekler. Bir kartın üstüne “Ağzı kulaklarına varmak” yazıp altına gülmek, mutlu, sevinç, ağız, kulak yazınca salonda bir sessizlik olur, sonra kahkaha.

Tabu bitince

Tabu kalabalık ister, takım ister, sofrayı bir saat şenlendirir. Ertesi sabah tek başına kahveni içerken o kelime avı tadını özlersen, her gün yeni bir gizli kelimeyle oynanan sıcak soğuk seni bekliyor. Gizli kelime herkes için aynı, akşam ailene ya da arkadaşlarına kaç tahminde bulduğunu söylersin.

Tabu’nun yanına başka sofra oyunları için evde ailece oynanacak oyunlar, gizli kelimeyi daha az tahminde bulmak için de kelime tahmin oyunu taktikleri yazısına göz at.