Huzurevi etkinlikleri: herkesin katılabileceği bir kelime saati

Bu plan kime göre?

Huzurevlerinde, bakım evlerinde, gündüz yaşlı merkezlerinde ve emekli derneklerinde etkinlik yürüten herkes için: sosyal hizmet uzmanları, bakım personeli, gönüllüler. Plan altı ile on beş kişilik bir grup için hazırlandı, ama daha az ya da daha çok kişiyle de işler. Telefon, tablet ya da projektör gerekmiyor. Yazmak istemeyen hiç yazmıyor, sadece konuşuyor.

Malzemeler

• duvara asılı büyük bir kâğıt ya da bir yazı tahtası,
• kalın bir keçeli kalem,
• kâğıdın kenarına çizilmiş büyük bir termometre: en altta buz gibi, sonra soğuk, serin, ılık, sıcak, çok sıcak, en üstte alev alev,
• dört beş eski eşya: bir kahve değirmeni, bir dikiş makarası, eski bir kartpostal, bir tespih, bir yün çorap,
• katlanmış küçük kâğıtlara yazılmış birkaç gizli kelime.

Bir saatin akışı

1. Hoş geldin turu (5 dakika)

Herkes adını ve doğduğu şehri söylesin. Kısa ve kolay bir başlangıç, ama salona hemen sıcak bir hava getirir. Aynı şehirden iki kişi çıkarsa konuşmayı hiç kesme, etkinlik zaten başlamıştır.

2. Anı sepeti (15 dakika)

Eski eşyaları bir sepetle elden ele dolaştır. Her eşyada bir soru sor: “Bu size neyi hatırlatıyor? Evinizde var mıydı?” Kahve değirmeni bir annenin sabahlarını, dikiş makarası bir çeyiz sandığını getirir. Hikâyeler uzarsa acele etme. Etkinliğin en değerli dakikaları bunlar.

3. Ana bölüm: sesli sıcak soğuk (20 dakika)

Şimdi günün asıl oyunu. Kuralı söyle: “Aklımda bir kelime var. Siz tahmin edeceksiniz, ben de sadece soğuk, ılık, sıcak ya da yandın diyeceğim.” Tıpkı çocuklukta saklanan bir eşyayı ararken olduğu gibi, sadece bu sefer saklanan bir kelime.

Her tahmini yüksek sesle tekrarla ve kâğıttaki termometreye, sıcaklığına göre bir yere yaz. Böylece herkes grubun nereye doğru ilerlediğini görür. Gizli kelime gramofon olsaydı bir tur şöyle görünebilirdi:

1. patates2 °Cbuz gibi: mutfağa gittik
2. dans38 °Cılık: müziğe yaklaşıyoruz
3. kulaklık49 °Cılık: sesle ilgili
4. radyo64 °Csıcak: aynı evin eski sesi
5. antika70 °Cçok sıcak: eski bir eşya
6. plak91 °Calev alev: üstünde döner
7. gramofonBuldun!

Dereceler sadece fikir vermek için. Sözlü oyunda soğuk, ılık, sıcak ve yandın yeter. Kelimeyi bulana bir alkış, isterse bir sonraki kelimeyi o tutsun, kulağına fısıldasın.

Hangi kelimeleri seçmeli? Herkesin bildiği ve anı çağıran kelimeler: gramofon, semaver, soba, kuyu, tandır, dibek. Böyle kelimelerde tahminlerin arasından mutlaka bir hikâye çıkar. Çıktığında oyunu bir an bırak, dinle.

Gruba anlatmadan önce sen de bir dene: bugünkü gizli kelime için ilk tahminin ne?

Tahmin et

Kelimen doğrudan bugünkü oyuna gider.

4. Sakin tur: atasözü tamamlama (10 dakika)

Bir atasözünün ilk yarısını söyle, grup tamamlasın: “Sakla samanı…”, “Komşu komşunun…”, “Ak akçe…”, “Bin bilsen de…” Hızlı olan değil, isteyen cevaplasın. Sonra kısa bir soru: “Bunu en son kimden duydunuz?” Atasözleri çoğu zaman bir büyüğün sesiyle hatırlanır.

5. Kapanış (10 dakika)

Kâğıda birlikte bakın: hangi kelimeler en sıcaktı, hangi tahmin en çok güldürdü? Tahmin eden herkese teşekkür et. Son olarak, isteyenlerin aynı oyunu her gün kendi telefonlarında da oynayabileceğini söyle: her gün yeni bir gizli kelime var, herkes için aynı, ücretsiz ve kayıt istemiyor. Kurmak isteyenlere bir dakikanı ayır, bir sonraki buluşmada da kim kaç tahminde bulmuş, konuşulur.

Pratik notlar

İşitme. Her tahmini yazmadan önce yüksek sesle tekrarla. Salonun öbür ucundaki de duysun.

Tempo. Sessizlikten korkma. Kelimenin dilin ucunda beklediği o birkaç saniye, oyunun bir parçası.

Herkes söz alsın. Az konuşan birine ayrıca sor: “Siz ne dersiniz, nerede olabilir?” Küçük bir davet çok şey değiştirir.

Yanlış tahmin yok. Buz gibi bir tahmin de yol gösterir, çünkü nerede aramamak gerektiğini söyler. Bunu özellikle ilk turda yüksek sesle söyle.

Zorlananlara soru sor. Kelime bulmakta zorlanan birine kapı aralayan bir soru sor: “Mutfakta ne olur?”, “Pazara ne götürülür?” Soru kapıyı açar, kelimeyi o söyler.

Sonraki haftalar için

• Mevsim haftası: bütün gizli kelimeler o ayın mevsiminden.
• Memleket haftası: herkes doğduğu yerden bir kelime tutar, grup tahmin eder.
• Anı köşesi: bulunan her kelimeden sonra biri o kelimeyle ilgili kısa bir hatırasını anlatır.

Oyunun kuralları ve hikâyesi sıcak soğuk oyunu yazısında. Etkinlik sonrasında sakinlere önerebileceğin kolay oyunlar için yaşlılar için kelime oyunları, gün içine yayılan küçük zihin alışkanlıkları için hafıza egzersizleri yazısına bakabilirsin.