Hafıza egzersizleri: zihni meşgul tutan 8 günlük alışkanlık

Sabah

1. Dünü geriye doğru anlat

Uyanınca daha yataktan kalkmadan dünü sondan başa doğru düşün: en son ne yaptın, ondan önce kiminle konuştun, öğlen ne yedin? Geriye doğru gitmek, alışık olduğumuz sırayı bozduğu için zihni biraz daha zorlar. İki dakika sürer, kimse fark etmez, her sabah tekrarlanabilir.

2. Kahvaltıda günün kelimesi

Çay demlenirken telefonda tek bir gizli kelime: her gece yarısı yenisi gelir ve Türkçe oynayan herkes için aynıdır. Aklına gelen kelimeleri yazarsın, oyun da her birinin gizli kelimeye anlamca ne kadar yakın olduğunu bir sıcaklıkla söyler. Bu, eski sıcak soğuk oyununun kelimeli hâli. Hatırlamak, çağrıştırmak, bağ kurmak: hepsi bir arada.

Gizli kelime albüm olsaydı sabah şöyle geçebilirdi:

1. kamyon3 °Cbuz gibi: yolda, evde değil
2. sayfa44 °Cılık: çevrilen bir şey
3. çerçeve61 °Csıcak: duvarda duran akrabası
4. poz67 °Cçok sıcak: fotoğrafçının sözü
5. hatıra72 °Cçok sıcak: içinde saklanan şey
6. vesikalık79 °Cçok sıcak: arasından düşen o küçük kare
7. albümBuldun!

Her tahmin biraz hatırlama, biraz çağrışım ister. Saat yok, acele yok, bir kelime için bütün günün var.

Bugünün kelimesi için aklına gelen ilk kelimeyi yaz.

Tahmin et

Kelimen doğrudan bugünkü oyuna gider.

Öğlen

3. Alışveriş listesini aklında tut

Listeyi yine yaz ve cebine koy, ama markette ona bakmadan alışveriş yapmaya çalış. Kasaya gelmeden önce listeyi çıkar ve kontrol et: neyi unuttun? Listeyi yazarken maddeleri gruplamak işi kolaylaştırır: kahvaltılıklar, sebzeler, temizlik. Unuttuğun bir şey olursa ceza yok, liste zaten cebinde.

4. Yürüyüşte yeni bir yol

Hep aynı yoldan yürümek rahattır ama zihin otomatiğe bağlar. Haftada birkaç kez başka bir sokaktan dön, başka bir parktan geç. Eve dönünce yolu kafanda baştan sona tekrar yürü: hangi dükkânın önünden geçtin, hangi ağacın altında durdun?

5. Öbür elinle küçük işler

Dişlerini fırçalarken, çayını karıştırırken, kapıyı açarken öbür elini kullan. Başta beceriksiz hissettirir, ama tam da bu yüzden dikkat ister. Bir hafta sonra küçük bir başarı duygusu da gelir.

Akşamüstü

6. Bir şiir ya da bir türkü ezberle

Sevdiğin bir türkünün bilmediğin kıtasını ya da kısa bir şiiri her gün iki dize ilerleyerek ezberle. Ertesi gün önce dünkü dizeleri tekrarla, sonra yenilerini ekle. Bir ay sonra baştan sona okuyabileceğin bir şiirin olur, bayram sofrasında okumak için de güzel bir sürpriz.

7. Yüz ve isim eşleştirme

Yeni tanıştığın birinin adını hemen bir kez yüksek sesle tekrarla: “Memnun oldum Selma Hanım.” Sonra adı yüzündeki bir şeyle ya da tanıdığın başka bir Selma ile eşleştir. Akşam, gün içinde tanıştığın ya da adını duyduğun kişileri tek tek hatırlamaya çalış.

Akşam

8. Bir hatırayı ayrıntılarıyla anlat

Telefonda torununa, çocuğuna ya da bir arkadaşına bir hatıranı anlat, ama ayrıntılarıyla: o gün hava nasıldı, kim ne giymişti, masada ne vardı, kim ne dedi? Ayrıntıya inmek, hatırayı bir fotoğraf albümü gibi sayfa sayfa açar. Karşındaki de dinlemekten keyif alır, emin ol.

Bir haftalık deneme planı

Sekizini birden başlatma. Her güne bir sabah, bir de akşam alışkanlığı yeter. İlk hafta örneğin şöyle geçebilir:

Gün	Sabah	Akşam
Pazartesi	Dünü geriye doğru anlat	Bir hatıra anlat
Salı	Günün kelimesi	Yeni tanıştığın birinin adını hatırla
Çarşamba	Dünü geriye doğru anlat	Bir şiirin iki dizesi
Perşembe	Günün kelimesi	Bir şiirin iki dizesi daha
Cuma	Alışveriş listesi aklında	Yürüdüğün yolu kafanda tekrar yürü
Cumartesi	Öbür elinle diş fırçala	Torununa bir hatıra
Pazar	Günün kelimesi	Şiiri baştan sona oku

Bunlar ne değildir?

Bu alışkanlıklar zihni meşgul tutar ve güne keyifli bir düzen verir. Ama bir tedavi değildir ve hiçbir hastalığı önlediğini söylemek doğru olmaz. Unutkanlık seni ya da bir yakınını endişelendiriyorsa bunu bir hekimle konuşmak en doğrusu.

Telefonda kolayca oynanacak kelime oyunları için yaşlılar için kelime oyunları, bir grupla yapılacak zihin etkinlikleri için de huzurevi etkinlikleri yazısına bakabilirsin.