Gra w państwa-miasta: zasady, punktacja i podpowiedzi na trudne litery

Zasady gry w państwa-miasta

Państwa-miasta to gra na kartce dla dwóch i więcej osób. Każdy ma kartkę i długopis, a cała zabawa kręci się wokół jednej litery.

1. Tabela. Każdy rysuje na kartce kolumny z kategoriami, na przykład: państwo, miasto, rzeka, zwierzę, roślina, imię, rzecz. Ostatnia kolumna jest na punkty.
2. Litera. Jedna osoba po cichu recytuje w myślach alfabet, druga w dowolnej chwili mówi „stop”. Litera, do której doszła recytacja, obowiązuje w tej rundzie.
3. Wyścig. Wszyscy wpisują w każdą kolumnę słowo na tę literę. Kto pierwszy wypełni cały wiersz, woła „stop” i wszyscy odkładają długopisy. W łagodniejszej wersji pozostali mają jeszcze dziesięć sekund.
4. Liczenie. Czytacie odpowiedzi kategoria po kategorii i przyznajecie punkty.

Litery Ą, Ę, Ń i Y zwykle się pomija, bo prawie nic się od nich nie zaczyna. Q, V i X też. O Ć, Ó, Ś, Ź i Ż warto umówić się przed grą.

Punktacja: ile punktów za odpowiedź

Zasady punktacji różnią się trochę od domu do domu. W wielu rodzinach liczy się tak:

• 15 punktów, jeśli tylko ty masz cokolwiek w danej kategorii;
• 10 punktów za odpowiedź, której nikt inny nie wpisał;
• 5 punktów, jeśli ktoś ma to samo słowo;
• 0 punktów za puste pole albo słowo, którego nie ma.

Niektórzy dają 20 punktów za samotną odpowiedź, żeby bardziej nagradzać odwagę. Ważne tylko, żeby ustalić to przed pierwszą literą, a nie przy liczeniu.

Gra odwrotna: litera nie ma znaczenia

W państwach-miastach wszystko zależy od pierwszej litery. Słowo musi pasować do kategorii, ale o punktach decyduje litera: „żubr” jest świetny w rundzie na Ż i bezużyteczny w rundzie na B. Istnieje też zabawa, która działa dokładnie odwrotnie: litery są bez znaczenia, liczy się sens. To ciepło-zimno ze słowami.

W grze Warmer Warmer codziennie czeka jedno tajne słowo, dla wszystkich to samo. Wpisujesz dowolne słowo, a gra odpowiada temperaturą: im bliżej znaczeniem, tym cieplej. Gdyby tajnym słowem był żubr, droga mogłaby wyglądać tak (stopnie są przykładowe):

1. pociąg4 °Clodowato: zupełnie inny świat
2. krowa46 °Cletnio: duża, z rogami, ale z obory
3. las58 °Cciepło: tam się go szuka
4. puszcza79 °Cgorąco: Białowieska, oczywiście
5. bizon92 °Cparzy: krewny zza oceanu
6. żubrTrafione!

Gra jest za darmo, w przeglądarce, bez aplikacji i bez rejestracji. Po rundzie państw-miast to miła odmiana, bo tu nikt nie goni czasu.

Spróbuj od razu: jakie słowo wpiszesz jako pierwsze?

Zgadnij

Słowo trafi prosto do dzisiejszej gry.

Kategorie do państw-miast

Klasyczne: państwo, miasto, rzeka, zwierzę, roślina, imię, rzecz.

Dodatkowe: góra, zawód, kolor, owoc lub warzywo, potrawa, sport, marka samochodu, sławna osoba, film lub bajka, część ciała.

Dla młodszych dzieci: zwierzę, kolor, owoc, imię, zabawka. Trzy albo cztery kolumny wystarczą.

Na święta: potrawa, coś na choinkę, prezent, coś zimowego, postać z bajki. W grudniu gra w państwa-miasta wraca do łask, bo przy świątecznym stole siedzą wszystkie pokolenia, a kartka i długopis są w każdym domu.

Trudne litery: podpowiedzi

Przy tych literach rubryki najczęściej zostają puste. Oto słowa, które naprawdę istnieją.

Ł. Państwo: Łotwa. Miasto: Łódź, Łomża, Łowicz, Łańcut. Rzeka: Łaba, Łyna. Zwierzę: łoś, łasica, łabędź. Roślina: łubin, łopian. Imię: Łucja, Łukasz.

Ż. Państwa na Ż po polsku nie ma, więc pusta rubryka nikogo nie kompromituje. Miasto: Żywiec, Żyrardów, Żory, Żagań. Zwierzę: żubr, żyrafa, żaba, żółw, żuraw. Roślina: żyto, żonkil, żurawina. Imię: Żaneta. Rzeka na Ż to już zadanie dla znawców map.

Ś. Tu też nie ma żadnego państwa. Miasto: Świnoujście, Świdnica, Śrem. Rzeka: Świder, Ślęza. Zwierzę: świstak, śledź, ślimak. Roślina: śliwa, świerk.

U. Państwo: Ukraina, Urugwaj, Uzbekistan, Uganda. Miasto: Ustka, Ustroń, Ustrzyki Dolne. Rzeka: Utrata, Ural. Zwierzę: ukwiał, który naprawdę jest zwierzęciem, i uchatka. Imię: Urszula, Urban.

F. Państwo: Francja, Finlandia, Filipiny. Miasto: Frombork. Zwierzę: foka, fretka, flaming. Roślina: fiołek, fasola, fikus. Imię: Filip, Franciszek, Felicja.

H. Państwo: Hiszpania, Holandia, Honduras. Miasto: Hel, Hajnówka, Hrubieszów. Rzeka: Hudson. Zwierzę: hiena, homar, hipopotam. Roślina: hiacynt, hortensja. Imię: Hanna, Henryk, Helena.

I. Państwo: Islandia, Irlandia, Indie, Iran. Miasto: Iława, Inowrocław. Rzeka: Ina, Indus. Zwierzę: indyk, ibis, iguana. Roślina: irys, imbir. Imię: Irena, Iwona, Igor.

Najczęstsze spory przy liczeniu

Czy liczy się miasto zagraniczne? Tak, każde istniejące miasto na świecie, chyba że umówicie się na same polskie.

Nowy Jork na N czy na J? Piszecie po polsku, więc na N.

Czy jezioro to rzeka? Nie. Śniardwy się nie liczą, choć to największe jezioro w Polsce.

Pies i pudel to to samo zwierzę? Nie, to dwa różne słowa, więc każde dostaje swoje punkty.

Co to jest „rzecz”? Przedmiot, który można wziąć do ręki albo przynajmniej dotknąć. Uczucia i pory roku się nie liczą.

A ortografia? Z dziećmi warto być łagodnym: „żaba” przez „rz” to nadal żaba, tylko przy liczeniu można przypomnieć, jak się ją pisze. Dorośli mogą grać surowiej.

Państwa-miasta bez drukowania

Gotowe tabele do druku są wygodne, ale wystarczy zwykła kartka. Obróć ją poziomo, narysuj ołówkiem tyle kolumn, ile macie kategorii, i zostaw wąski pasek na punkty. Każdy wiersz to jedna runda, więc jedna kartka wystarczy na cały wieczór. Z małymi dziećmi lepsza jest kartka w kratkę: łatwiej trzymać się kolumn.

Państwa-miasta online też istnieją i grają w nie znajomi przez internet, ale najwięcej śmiechu jest przy jednym stole, kiedy ktoś z pełnym przekonaniem wpisuje „Ustka” jako rzekę. W podróży grę da się przenieść na głos, bez kartek: przykłady znajdziesz w tekście o zabawach w samochodzie. Inne gry, w które zagrasz przez internet, zebrał tekst gry słowne online po polsku, a zasady zabawy, w której liczy się znaczenie, wyjaśnia tekst gra w ciepło-zimno ze słowami.