Sözü tap oyunu: gizli sözə addım-addım

Dörd qayda, bir cümlə ilə

Gizli sözü mənaya görə tapmaq üçün belə get: genişdən başla, ən isti sözündən yapış, ona sual ver, hər şey soyuqdursa mövzunu dəyiş. Qalanı bu dörd qaydanın təfərrüatıdır.

1. Genişdən başla. İlk üç-dörd təxmin bir-birindən uzaq olsun: heyvan, yemək, şəhər, hiss. Məqsəd hələ tapmaq yox, xəritəni görməkdir.
2. Ən isti sözündən yapış. Hər yeni sözü son təxminin yox, ən isti təxminin ətrafında axtar. Soyuq bir sıçrayış səni geri qaytarmır, ən isti söz yerində qalır.
3. Ona sual ver. Bu şey harada olur? Nəyə lazımdır? Nədən hazırlanır? Nə vaxt, hansı mövsümdə? Hər sual yeni söz verir.
4. Hər şey soyuqdursa, mövzunu dəyiş. Ardıcıl beş-altı soyuq söz o deməkdir ki, səhv tərəfdəsən. Təbiətdən şəhərə, əşyadan hissə keç.

Temperatur nə deyir

Hər təxminin bir adı var və o ad sənə nə edəcəyini deyir:

• Buz kimi və Soyuq — bu tərəf deyil, başqa sahəyə keç.
• Sərin və Ilıq — sahə düzdür, amma hələ uzaqdasan. Daha dəqiq sözlər axtar.
• İsti — doğru məhəllədəsən. İndi qonşu sözləri yoxla.
• Qaynar — gizli söz bir-iki addımdadır.
• Od kimi — lap yanındasan, ən yaxın qohumlarını yaz.

Tam nümunə oyunu

Aşağıdakı oyunda gizli söz sonda açılır. Hər sətirdə təxmin, dərəcə və qısa qeyd var.

1. heyvan6 °Cbuz kimi: canlılar aləmi deyil
2. şəhər11 °Csoyuq: şəhər də deyil
3. yemək38 °Cılıq: süfrə tərəfidir
4. içki29 °Csərin: yeməkdən soyuq çıxdı
5. meyvə71 °Cqaynar: böyük addım
6. alma63 °Cisti: meyvədir, amma o deyil
7. banan48 °Cılıq: tropik meyvələr uzaqdır
8. payız58 °Cisti: mövsümü tutduq
9. qırmızı67 °Cqaynar: rəngi də var
10. şirə77 °Cqaynar: ondan nə hazırlanır?
11. dən88 °Cod kimi: içi dən-dəndir
12. narTapdın!

Birinci mərhələ: kəşfiyyat

«Heyvan» buz kimi, «şəhər» soyuq çıxdı. Bu, uğursuzluq deyil: iki böyük sahə birdəfəlik bağlandı. «Yemək» ılıq gəldi, 38 dərəcə. Hələ uzaqdır, amma ilk dəfə istiqamət göründü.

İkinci mərhələ: istiqaməti dəqiqləşdirmək

«İçki» yeməkdən soyuq çıxdı, deməli, axtardığın şey içilmir, yeyilir. Ən isti söz hələ də «yemək» sözüdür. İndi yeməyin içində böyük bir bölmə seçmək lazım idi: ət, çörək, şirniyyat, meyvə. «Meyvə» 71 dərəcə ilə birbaşa qaynar zonaya apardı.

Üçüncü mərhələ: qohumları yoxlamaq

Ən isti söz artıq «meyvə» oldu və suallar başladı. Hansı meyvə? «Alma» isti çıxdı, amma «meyvə» sözündən soyuqdur, deməli, alma deyil. «Banan» daha da soyudu: uzaq, tropik meyvə deyil, yerli bir şeydir. Sonra mövsüm sualı: «payız» isti çıxdı. Rəng sualı: «qırmızı» qaynar. Deməli, payızda yetişən, qırmızı, yerli bir meyvə.

Dördüncü mərhələ: son addım

«Ondan nə hazırlanır?» sualı «şirə» sözünü verdi, 77 dərəcə. «İçi necədir?» sualı isə «dən» sözünü: 88, od kimi. Qırmızı, payız, şirə, dən — bu, nardır. On ikinci təxmin: Tapdın!

İndi yoxla: ilk təxminin nədir?

Təxmin et

Sözün birbaşa bugünkü oyuna düşür.

Ən çox edilən dörd səhv

• Son sözün arxasınca getmək. Soyuq çıxan son təxmin səni yolundan çəkməsin. Kompas həmişə ən isti sözdür.
• Hərflərə baxmaq. «Nar» sözünə «nər» də, «dar» da hərfcə yaxındır, amma mənaca heç biri yaxın deyil. Burada yazılış yox, məna işləyir.
• Qaynar zonada böyük sıçrayış. 70 dərəcədən sonra uzaq sözlər yazma. Kiçik addımlar at: rəng, dad, mövsüm, ondan hazırlanan şey.
• Tələsmək. Saat yoxdur. Bir söz üçün bütün günün var, bəzən çay fasiləsi ən yaxşı ipucudur.

İlişib qalanda

Bəzən yaxşı oyunçu da ilişib qalır. «İpucu istəyirəm» düyməsi oyunda söz vermir, amma kimin kömək edə biləcəyini göstərir: bugünkü sözü ailənə və ya dostlarına göndərə bilərsən. Hamıya eyni gizli söz düşür, hər kəs özü təxmin edir, kənardan baxan isə çox vaxt sənin görmədiyin yolu görür.

Növbəti addım

Günün sözünü tapandan sonra pulsuz hesabla Qaynar Söz açılır, bütün həftə üçün bir çətin söz. Orada strategiya daha da önəmlidir. Cığır isə ardıcıl dörd gizli sözdür, hər biri növbətiyə aparır, hər həftə yenisi gəlir.

Bu oyunun kökləri uşaqlıq oyunundadır: isti-soyuq oyunu necə oynanır, orada oxu. Azərbaycanca başqa söz oyunları ilə müqayisə üçün söz oyunu azərbaycanca yazısına bax.