Ailə axşamı
Ailə üçün söz oyunları: süfrə arxasında və yolda altı oyun
Uşaqlar arxa oturacaqda «nə vaxt çatırıq?» soruşmağa başlayanda, ya da bayram süfrəsindən sonra hamı çay gözləyəndə söz oyunu xilaskardır. Bu altı oyun üçün nə qələm lazımdır, nə kağız, nə də telefon.
Hansı oyun kimə yaraşır
Qısa siyahı əvvəldən: kiçik uşaqlar üçün bəli-xeyr və sözlü isti-soyuq, məktəblilər üçün söz zənciri və şəhərlər, bütün ailə üçün tapmaca və hekayə zənciri. Hamısı səsli oynanır, hamısını yolda maşında da, evdə süfrə arxasında da oynamaq olar.
1. Söz zənciri
Biri söz deyir, növbəti adam həmin sözün son hərfi ilə başlayan söz deyir. «Alma» — «armud» — «dovşan» — «nar»… Söz təkrarlanmamalıdır. Tapa bilməyən bir xal itirir, ya da oyundan çıxır.
Uşaqlar üçün yüngülləşdirmək olar: yalnız heyvanlar, yalnız yeməklər. Böyüklər üçün isə çətinləşdirmək: yalnız üç hecalı sözlər.
2. Şəhərlər
Söz zəncirinin coğrafi variantıdır. Yalnız şəhər, kənd, çay və dağ adları sayılır. Quba — Ağdam — Mingəçevir… Uşaq xəritəni hiss etmədən öyrənir, baba isə gəncliyində getdiyi yerləri danışmağa başlayır. Bəzən oyun yarımçıq qalır, çünki söhbət daha maraqlı olur.
3. Sözlü isti-soyuq
Bu, uşaqlıqdakı isti-soyuq oyununun söz variantıdır. Bir nəfər ağlında söz tutur. Qalanları növbə ilə istənilən söz deyir, söz tutan da yalnız temperaturla cavab verir: «soyuq», «sərin», «isti», «qaynar», «yandın!» Hərflərə yox, mənaya baxılır.
Gizli söz «dəniz» olsa, ailə ona belə yaxınlaşa bilər. Telefondakı oyunda eyni yol dərəcələrlə belə görünərdi:
- dağ30 °Csərin: təbiətə çıxdıq
- yay52 °Cisti: tətil vaxtıdır
- qum64 °Cisti: ayaq altında nə var?
- çimərlik80 °Cqaynar: lap sahildəyik
- dalğa91 °Cod kimi: bir addım qaldı
- dənizTapdın!
Söz tutan üçün yeganə qayda düz danışmaqdır. Kiçiklərə bir az kömək etmək olar: «isti» deyəndə səsini bir az qaldır.
4. Bəli-xeyr
Biri bir əşya, heyvan və ya tanınmış adam fikirləşir. Qalanları yalnız «bəli» və ya «xeyr» cavabı olan suallar verir: «Canlıdır?», «Evdə olur?», «Pişikdən böyükdür?» Kim iyirmi sualdan az sualla tapsa, qalib odur. Bu oyun sual verməyi öyrədir: geniş sualdan dar suala.
5. Tapmaca deyişməsi
Azərbaycan xalq tapmacaları ailə üçün hazır xəzinədir. Hər kəs növbə ilə bir tapmaca deyir, qalanları tapır. Nənə-babalar köhnə tapmacaları xatırlayır, uşaqlar özləri tapmaca uydurmağa çalışır. Əşyanın adını demədən onu təsvir etmək heç də asan iş deyil, amma çox gülməlidir.
6. Hekayə zənciri
Biri hekayəyə bir cümlə ilə başlayır: «Bir gün Qəbələyə gedən yolda bir tülkü maşını saxladı…» Növbəti adam bir cümlə əlavə edir, sonra o biri. Qayda yoxdur, məntiq lazım deyil, gülüş isə zəmanətlidir. Uzun yolda bu oyun bir saatı unutdurur.
Uzun yol üçün kiçik plan
Bir neçə saatlıq yolda bir oyun kifayət etmir, uşaqlar tez bezir. Oyunları növbə ilə dəyişmək daha yaxşıdır. Əvvəl sakit və asan oyunlar: söz zənciri, bəli-xeyr. Yolun ortasında, hamı bir az yorulanda, gülməli oyunlar: hekayə zənciri, tapmaca. Son saata isə sözlü isti-soyuq qalsın, çünki onun bir raundu çox çəkə bilər və vaxtı tez keçirir.
Sürücü də oyuna qoşula bilər, amma yalnız gözlə yox, qulaqla oynanan oyunlara. Xəritə, kağız, ekran lazım olan heç nə. Bir də fasilələri unutma: dayanacaqda çay içəndə oyun da dincəlir, sonra yeni həvəslə başlayır. Kim qalib gəldi, sonda heç kimin yadında qalmır, amma birlikdə güldüyünüz anlar qalır.
Hər kəs öz telefonunda: eyni söz, ayrı yol
Bəzən ailə bir yerdə olmur: biri Bakıdadır, biri rayonda, biri xaricdə. Onda isti-soyuq oyununun gündəlik variantı kömək edir. Warmer Warmer hər gün gecə yarısı yeni gizli söz verir, hamı üçün eyni. Pulsuzdur, brauzerdə açılır, qeydiyyat lazım deyil. Hər kəs öz telefonunda sözü özü tapır, heç kim onu o birinə demir, axşam isə kim neçə təxminlə tapıb, müqayisə edirsiniz.
Ailənin öz oyunu da ola bilər. Qrupun yaradıcısı gizli sözləri seçir, qalanları tapır, qrupun reytinqi isə kimin ən az təxminlə tapdığını göstərir. Qrupa qoşulmaq pulsuzdur, qrup yaratmaq Premium ilədir.
Gizli sözü daha az təxminlə tapmaq üçün sözü tap oyunu yazısını oxu. Nənə və babalar üçün sakit səhər oyunu isə yaşlılar üçün söz oyunları yazısındadır.
Daha çox oxu
- Necə oynanır İsti-soyuq oyunu: uşaqlıq oyunu, indi sözlərlə
- Oyun bələdçisi Azərbaycanca söz oyunları: hansı oyun kimə yaraşır
- Strategiya Sözü tap oyunu: gizli sözə addım-addım
- Nənə-babalar üçün Yaşlılar üçün söz oyunları: səhər çayının yanında bir söz
- Contexto kimi oyunlar Contexto kimi, amma Azərbaycan dilində