Necə oynanır
İsti-soyuq oyunu: uşaqlıq oyunu, indi sözlərlə
Biri əşyanı gizlədir, qalanları axtarır, gizlədən isə yalnız «soyuq», «isti» və «yandın!» deyir. Bu köhnə oyunun qaydaları bir nəfəsə sığır. Burada həm uşaqlıqdakı variantı, həm də gizli sözü mənaya görə axtardığın söz variantını tapacaqsan.
İsti-soyuq oyunu necə oynanır
Qaydalar çox sadədir. Bir nəfər kiçik bir əşya gizlədir: açar, konfet, üzük, ya da nənənin eynəyi. Qalanları onu otaqda axtarır. Gizlədən heç nə göstərmir, heç nə izah etmir. Yalnız bir şey deyir: axtaran əşyaya nə qədər yaxındır.
- Soyuq, buz kimi — çox uzaqdasan.
- İsti, daha isti — yaxınlaşırsan.
- Qaynar, yandın! — əlini uzatsan, tapacaqsan.
Əşyanın harada olduğunu heç kim demir. Axtaran yolunu temperatura baxa-baxa özü qurur. Oyunun bütün ləzzəti də elə buradadır: hər addım ya kiçik bir sevinc, ya kiçik bir məyusluq gətirir, ikisi də səni irəli aparır.
Niyə bu oyunu hamı tanıyır
İsti-soyuq üçün heç nə lazım deyil: bir əşya, bir otaq və bir az səbir. Ona görə də ad günlərində, bayramda qohumlar yığışanda, ya da yağışlı gündə evdə qalan uşaqlarla tez-tez oynanır. Kiçiklər qaydaları bir dəqiqəyə öyrənir, böyüklər isə «yandın!» deyiləndə uşaqlardan az qışqırmır.
Oyun uşağa çox şey öyrədir, özü də hiss etdirmədən: diqqətlə dinləməyi, tələsməməyi, bir ipucundan o birinə addım atmağı. Gizlədənin də öz dərsi var: düz danışmaq. «Soyuq» deməlisənsə, «isti» demirsən, yoxsa oyun dağılır.
İsti-soyuq sözlərlə: gizli əşyanın yerinə gizli söz
Söz variantında otaqda heç nə gizlədilmir. Gizlədilən sözdür. İstənilən sözü yazırsan, oyun da onun gizli sözə mənaca nə qədər yaxın olduğunu deyir. Hərflərə, uzunluğa baxmır, yalnız mənaya baxır.
Gizli söz «samovar» olsa, oyun təxminən belə gedə bilər:
- avtobus4 °Cbuz kimi: yol tamam başqa tərəfə gedir
- ev27 °Csərin: artıq evin içindəyik
- mətbəx46 °Cılıq: mətbəxə yaxınlaşdıq
- su55 °Cisti: suyu nəsə qaynadır
- çay81 °Cqaynar: süfrə hazırdır
- çaynik89 °Cod kimi: lap yaxın qohumudur
- samovarTapdın!
Diqqət et: «çay» sözü «samovar» sözünə heç oxşamır, amma «avtobus» sözündən qat-qat istidir. Oyun mənanı oxuyur. Elə uşaqlıqdakı kimi oynayırsan: soyuqdan istiyə, oradan da oda.
Temperatur pillələri
Hər təxminin həm dərəcəsi, həm də adı olur. Pillələr belədir:
- 0–7 dərəcə — Buz kimi
- 8–19 dərəcə — Soyuq
- 20–34 dərəcə — Sərin
- 35–49 dərəcə — Ilıq
- 50–64 dərəcə — İsti
- 65–84 dərəcə — Qaynar
- 85–99 dərəcə — Od kimi
- 100 dərəcə — gizli sözün özü, ekranda «Tapdın!» yazılır
Gizli sözü daha tez tapmaq üçün beş məsləhət
- Genişdən başla. İlk təxminlərin böyük sahələri əhatə etsin: heyvan, yemək, yer, ev əşyası, hiss. Hansı tərəfin azca da olsa isti olduğunu dərhal görəcəksən.
- Ən isti sözündən yapış. Ən isti təxminin sənin kompasındır. Növbəti sözləri son yazdığın sözün yox, onun ətrafında axtar.
- Ona sual ver. Harada olur, nəyə lazımdır, nədən hazırlanır, kim istifadə edir? «Çay» sözündən sonra «su nədə qaynayır?» sualı səni düz cavaba aparır.
- Hamısı soyuqdursa, mövzunu dəyiş. Ardıcıl beş soyuq söz şanssızlıq deyil, sadəcə yanlış məhəllədir. Başqa mövzuya keç, məsələn, təbiətdən şəhərə.
- İlişib qalmısan? Kömək istə. «İpucu istəyirəm» düyməsi söz vermir, amma kimin kömək edə biləcəyini göstərir: oyunu ailənə və ya dostlarına göndərə bilərsən. Kənardan baxan çox vaxt yolu dərhal görür.
Başdan sona tam nümunə oyunu sözü tap oyunu haqqında yazıdadır.
Telefonsuz variant: uzun yolda və çay süfrəsində
Söz variantını səsli də oynamaq olar. Bir nəfər ağlında söz tutur, qalanları növbə ilə təxmin edir, söz tutan da uşaqlıqdakı kimi cavab verir: soyuq, isti, qaynar, yandın. Sözü tapan növbəti sözü tutur. Səkkiz yaşlı uşaq da, baba da eyni həvəslə oynayır: uşaq sözlərin bir-birinə necə bağlandığını öyrənir, böyüklər söz ehtiyatını yoxlayır. Qələm də, kağız da lazım deyil.
Başqa telefonsuz oyunlar ailə üçün söz oyunları yazısındadır.
Gündə bir söz, hamı üçün eyni
Warmer Warmer isti-soyuq oyununun gündəlik söz variantıdır. Hər gün gecə yarısı yeni gizli söz gəlir, bütün oyunçular üçün eyni. Pulsuzdur, telefonda da, kompüterdə də brauzerdə açılır, tətbiq və qeydiyyat lazım deyil. Saat yoxdur, səni tələsdirən yoxdur: bir söz üçün bütün günün var.
Hamıya eyni söz düşdüyü üçün axşam ailəndə və ya dostlarınla kimin neçə təxminlə tapdığını müqayisə edə bilərsən, təki heç kim sözü açıb deməsin. Bugünkü sözü tapandan sonra pulsuz hesabla daha iki rejim açılır: Qaynar Söz, bütün həftə üçün bir çətin söz, və Cığır, ardıcıl dörd gizli söz, hər biri növbətiyə aparır.
Nənə və babalar üçün sakit səhər vərdişi axtarırsansa, yaşlılar üçün söz oyunları yazısına bax.
Daha çox oxu
- Oyun bələdçisi Azərbaycanca söz oyunları: hansı oyun kimə yaraşır
- Strategiya Sözü tap oyunu: gizli sözə addım-addım
- Nənə-babalar üçün Yaşlılar üçün söz oyunları: səhər çayının yanında bir söz
- Ailə axşamı Ailə üçün söz oyunları: süfrə arxasında və yolda altı oyun
- Contexto kimi oyunlar Contexto kimi, amma Azərbaycan dilində