Për gjyshërit
Lojëra fjalësh për të moshuarit: një fjalë në ditë, me kafen e mëngjesit
Një mëngjes i qetë, kafeja në tavolinë dhe një fjalë e fshehtë që të pret. Ja pse lojërat me fjalë janë një zakon i mirë për moshën e tretë, si e afrojnë gjyshin me nipërit që jetojnë larg dhe si ta nisësh pa asnjë vështirësi.
Çfarë duhet të ketë një lojë fjalësh për të moshuarit
Imagjino një mëngjes të zakonshëm në Korçë ose në Gjakovë. Kafeja është gati, lajmet janë dëgjuar, dhe ka ende pak kohë para se të dalësh për bukë. Pikërisht këtu një lojë e vogël me fjalë e gjen vendin e vet. Që të bëhet zakon, një lojë e mirë fjalësh për të moshuarit ka katër cilësi:
- Është e qetë. Pa orë që numëron sekondat, pa pikë që humbin kur mendohesh.
- Është e thjeshtë. Rregullat kuptohen në një minutë, pa udhëzime të gjata.
- Është falas dhe nuk kërkon karta, llogari apo aplikacione për të shkarkuar.
- Ka një ritëm të përditshëm. Diçka e vogël që të pret çdo mëngjes, si dikur gazeta.
Fjalëkryqi i gazetës i ka shumicën e këtyre cilësive, ndaj prej kohësh ka qenë shoqëruesi i kafes së mëngjesit. Por sot ka edhe lojëra që i ruajnë këto cilësi dhe luhen në telefon.
Lojërat me fjalë e mbajnë mendjen të zënë, të kujtojnë fjalë që s’i ke përdorur prej kohësh dhe janë një zakon i këndshëm. Nuk janë ilaç dhe nuk premtojnë mrekulli. Janë thjesht një çast i mirë në ditë që i përket vetëm ty.
Si luhet: ftohtë e nxehtë me fjalë
Të gjithë e mbajmë mend lojën e fëmijërisë: dikush fsheh një send dhe të tjerët i thonë kërkuesit «ftohtë», «ngrohtë», «digjesh!». Kjo lojë fjalësh funksionon njësoj. Çdo ditë ka një fjalë të fshehtë. Ti shkruan çfarëdo fjale dhe loja të thotë sa afër është në kuptim, si një temperaturë.
Le të themi se fjala e fshehtë është pazar:
- telefon6 °Cngrirë: s’ka lidhje
- rrugë22 °Cfreskët: diçka në qytet
- dyqan61 °Cngrohtë: këtu blihet
- perime70 °Cnxehtë: çfarë blen herët në mëngjes?
- treg94 °Czjarr: pothuajse e njëjta fjalë
- pazarE gjete!
Asnjë shkronjë për të numëruar, asnjë kuti për të mbushur. Vetëm një pyetje: a jam më afër apo më larg? Provoje vetë:
Gjyshërit këtu, nipërit larg
Shumë familje shqiptare kanë dikë larg: në Itali, në Greqi, në Gjermani, në Zvicër, në Angli ose përtej oqeanit. Fëmijët rriten në një gjuhë tjetër, dhe telefonata e së dielës shpesh mbaron te «si je?» dhe «çfarë hëngre sot?».
Fjala e ditës është e njëjtë për të gjithë ata që luajnë në shqip. Gjyshja e gjen në mëngjes në Shkodër, nipi e kërkon në mbrëmje në Mynih. Secili e kërkon fjalën më vete, në telefonin e vet, dhe askush nuk ia prish surprizën tjetrit. Pastaj vjen biseda: «Me sa prova e gjete?», «Unë ngeca te dyqan!», «Si të shkoi ndër mend?».
Për nipërit dhe mbesat që e mësojnë shqipen larg shtëpisë, kjo është edhe një mënyrë e vogël për ta mbajtur gjuhën gjallë: çdo ditë një fjalë, dhe një arsye më shumë për t’i marrë në telefon gjyshërit.
Hapi i parë: si ta nisësh
Nëse je djali, vajza, nipi ose mbesa që do t’ia tregojë lojën dikujt në familje, mjaftojnë katër hapa:
- Dërgoji lidhjen e lojës në mesazh. Loja hapet në shfletues, si çdo faqe tjetër, pa aplikacion dhe pa regjistrim.
- Tregoji ku shkruhet fjala dhe lëre të provojë vetë. Temperatura flet vetë.
- Thuaji se fjala e re vjen çdo mesnatë dhe se ka gjithë ditën për ta gjetur.
- Lëre lidhjen në mesazh, që ta gjejë lehtë çdo mëngjes.
Disa këshilla për lojtarin e ri
- Nis me fjalë të përditshme: shtëpi, ushqim, kafshë, mot, familje.
- Ndiq fjalën më të ngrohtë dhe pyet veten çfarë shkon me të.
- Mos u mërzit nga fjalët e ftohta: edhe ato të tregojnë ku të mos kërkosh.
- Nëse ngec, butoni «Më duhet një ndihmëz» të sugjeron ta dërgosh lojën te familja ose miqtë. Ndonjëherë mjafton një telefonatë.
Një arsye e vogël për t’u ulur
Një fjalë në ditë nuk e ndryshon botën. Por të jep një arsye për t’u ulur me kafen, për të menduar pak dhe për t’i shkruar dikujt që e do: «E gjete sot?». Si lindi kjo lojë nga loja e vjetër e fëmijëve, lexo te loja ftohtë e nxehtë. Dhe nëse do ta gjesh fjalën me më pak prova, shiko gjej fjalën: metoda me pesë hapa.
Lexo më shumë
- Si luhet Ftohtë e nxehtë: nga sendi i fshehur te fjala e fshehtë
- Lojëra fjalësh Lojë fjalësh shqip: cilat lojëra ia vlen të provosh
- Këshilla Gjej fjalën: një metodë për ta gjetur fjalën e fshehtë sipas kuptimit
- Për familjen Lojëra për fëmijë në shtëpi: tetë lojëra me fjalë për gjithë familjen
- Lojëra si Contexto Një lojë si Contexto, në shqip, me ftohtë e nxehtë