Τα παιχνίδια που παίζαμε μικροί: από το κρυφτό ως το ζεστό-κρύο

Όταν η γειτονιά ήταν η παιδική χαρά

Δεν υπήρχαν κινητά, δεν υπήρχαν ραντεβού. Έβγαινες στον δρόμο μετά το μεσημεριανό, όταν οι μεγάλοι κοιμόντουσαν, και κάποιος θα ήταν ήδη εκεί. Η αλάνα, το πεζοδρόμιο, η αυλή της κυρα-Λένης ήταν το γήπεδο. Το παιχνίδι τελείωνε όταν ακουγόταν από κάποιο παράθυρο το όνομά σου και το «Έλα μέσα, νύχτωσε!».

Τα παιχνίδια εκείνα δεν ήθελαν σχεδόν τίποτα: μια μπάλα, μια κιμωλία, ένα κομμάτι λάστιχο, και κυρίως άλλα παιδιά. Οι κανόνες δεν γράφτηκαν ποτέ, περνούσαν από τα μεγαλύτερα στα μικρότερα, και κάθε γειτονιά είχε τις δικές της παραλλαγές. Ας ξεκινήσουμε από τον βασιλιά όλων.

Κρυφτό: «φτου ξελευθερία!»

Ένας «τα φύλαγε»: έκλεινε τα μάτια στην κολόνα και μετρούσε δυνατά, ενώ οι άλλοι έτρεχαν να κρυφτούν πίσω από αυτοκίνητα, βαρέλια και μάντρες. Όποιον έβρισκε, έτρεχε στην κολόνα και φώναζε πρώτος: «Φτου ο Γιώργος!». Κι αν ο τελευταίος κατάφερνε να φτάσει πρώτος, φώναζε το μαγικό «φτου ξελευθερία» και ελευθέρωνε όλους. Δεν υπήρχε πιο γλυκιά νίκη.

Ζεστό-κρύο: το παιχνίδι που επέζησε

Το ζεστό-κρύο ήταν το παιχνίδι του σπιτιού, για τις μέρες με βροχή ή για τις γιορτές με πολλά παιδιά στο σαλόνι. Κάποιος έκρυβε ένα μικρό αντικείμενο κι εμείς ψάχναμε, ενώ όλοι φώναζαν «κρυώνεις… ζεσταίνεσαι… καίγεσαι!». Παίζεται ακόμα, στα σπίτια και στα νηπιαγωγεία, και σήμερα έχει αποκτήσει και μια εκδοχή με λέξεις.

Εκεί δεν κρύβεται αντικείμενο αλλά μια μυστική λέξη. Γράφεις όποια λέξη θες και μαθαίνεις πόσο κοντά είναι στη σημασία της, από το Παγωμένο ως το Καίει. Αν η μυστική λέξη ήταν σβούρα, το ψάξιμο θα μπορούσε να μοιάζει με μια βόλτα στις παιδικές τσέπες:

1. φορολογία2 °Cπαγωμένο: υπόθεση των μεγάλων
2. παιχνίδι47 °Cχλιαρό: κάτι για παιδιά
3. βόλοι66 °Cκαυτό: ήταν στην ίδια τσέπη
4. κορδόνι71 °Cκαυτό: με αυτό την πετούσαμε
5. γυρίζω80 °Cκαυτό: αυτό κάνει όλη την ώρα
6. περιστροφή88 °Cκαίει: σχεδόν εκεί
7. σβούραΤη βρήκες!

Κάθε μέρα υπάρχει μια νέα μυστική λέξη, ίδια για όλους, δωρεάν στον browser και χωρίς εγγραφή. Τους κανόνες θα τους βρεις στο άρθρο για το ζεστό-κρύο.

Ποια λέξη από τα παιδικά σου χρόνια θα έγραφες πρώτη;

Μάντεψε

Η λέξη σου πάει κατευθείαν στο σημερινό παιχνίδι.

Κουτσό και μήλα

Για το κουτσό χρειαζόταν μόνο μια κιμωλία και ένα πετραδάκι. Ζωγράφιζες τα τετράγωνα στο πεζοδρόμιο, πετούσες το πετραδάκι και πηδούσες στο ένα πόδι, χωρίς να πατήσεις τη γραμμή. Οι αριθμοί ήταν στραβοί, τα τετράγωνα άνισα, και κανείς δεν παραπονιόταν.

Στα μήλα, δύο παιδιά στις άκρες πετούσαν την μπάλα και όσοι ήταν στη μέση προσπαθούσαν να μην τους πετύχει. Όποιος την έπιανε στον αέρα κέρδιζε μια ζωή παραπάνω. Ήταν το παιχνίδι με τις περισσότερες φωνές και τα πιο γδαρμένα γόνατα.

Τυφλόμυγα, σκλαβάκια, αμπάριζα

Στην τυφλόμυγα ένας είχε δεμένα τα μάτια με ένα μαντίλι και έψαχνε τους άλλους με τα χέρια, ενώ εκείνοι γελούσαν και ξέφευγαν την τελευταία στιγμή. Στα σκλαβάκια όποιον έπιαναν γινόταν «σκλάβος» και περίμενε κάποιον να τον ελευθερώσει. Η αμπάριζα, με τα δύο στρατόπεδα και το ατελείωτο τρέξιμο, ήταν για τα μεγάλα απογεύματα του καλοκαιριού. Σε κάθε γειτονιά οι κανόνες άλλαζαν λίγο, και η μισή διασκέδαση ήταν να τους συζητάς.

Βόλοι, σβούρα και λάστιχο

Οι βόλοι ήταν ο πλούτος της τσέπης. Οι γυάλινοι με τα χρώματα μέσα είχαν άλλη αξία από τους απλούς, και μια καλή μέρα σήμαινε ότι γύριζες σπίτι με περισσότερους απ’ όσους είχες όταν βγήκες. Η σβούρα ήθελε τεχνική: το κορδόνι σφιχτά τυλιγμένο, μια απότομη κίνηση και να γυρίζει όσο πιο πολύ γινόταν. Και το λάστιχο, τεντωμένο γύρω από τα πόδια δύο κοριτσιών, ανέβαινε από τους αστραγάλους ως τη μέση, ενώ ένα τρίτο πηδούσε και τραγουδούσε.

Όποιος μεγάλωσε στην Κύπρο θα αναγνωρίσει τα περισσότερα, ίσως με άλλο όνομα στο δικό του χωριό.

Μάθε ένα στα εγγόνια

Τα παιχνίδια αυτά δεν χάθηκαν, απλώς περιμένουν κάποιον να τα διδάξει. Ένα κουτσό στην αυλή, ένα κρυφτό στο σπίτι του χωριού, ένα ζεστό-κρύο στο σαλόνι μια βροχερή Κυριακή. Τα παιδιά μαθαίνουν τους κανόνες σε δύο λεπτά και ζητάνε άλλον έναν γύρο για δύο ώρες.

Αν τα εγγόνια μένουν μακριά, θα βρεις μικρές καθημερινές ιδέες για να κρατάτε επαφή σε αυτό το άρθρο. Κι αν διδάσκεις σε νηπιαγωγείο ή δημοτικό, το ζεστό-κρύο έχει θέση και στην τάξη: πέντε ιδέες θα βρεις εδώ.