Αινίγματα με απαντήσεις: από το νηπιαγωγείο ως τον παππού

Πώς να τα διαβάσεις

Τα αινίγματα με απαντήσεις που θα βρεις εδώ πάνε από τα πιο εύκολα στα πιο δύσκολα. Κάποια είναι παλιά, από αυτά που κάθε γιαγιά λέει με λίγο διαφορετικά λόγια, κι άλλα είναι καινούργια. Διάβασέ τα δυνατά, άφησε τους άλλους να μαντέψουν και κοίτα τις απαντήσεις μόνο στο τέλος της ομάδας.

Αινίγματα για μικρά παιδιά: με ζώα

Για το νηπιαγωγείο και τα πρώτα χρόνια του σχολείου. Κάθε αίνιγμα δίνει δύο στοιχεία: πώς μοιάζει το ζώο και πώς ζει.

1. Κουβαλάει το σπίτι του στην πλάτη και βγάζει κερατάκια όταν βρέξει.
2. Έχει αγκάθια σαν την τριανταφυλλιά, αλλά δεν είναι λουλούδι. Όταν φοβηθεί, γίνεται μπάλα.
3. Φοράει κόκκινο λειρί στο κεφάλι και κάθε πρωί ξυπνάει όλη τη γειτονιά.
4. Πλέκει δαντέλα χωρίς βελόνες και περιμένει στη γωνία να πιαστεί μια μύγα.
5. Κουβαλάει το μωρό του σε μια τσέπη στην κοιλιά και πάει παντού με μεγάλα πηδήματα.
6. Ζει στην έρημο, έχει καμπούρα και αντέχει πολλές μέρες χωρίς νερό.

Απαντήσεις: 1. το σαλιγκάρι, 2. ο σκαντζόχοιρος, 3. ο κόκορας, 4. η αράχνη, 5. το καγκουρό, 6. η καμήλα.

Στα πιο μικρά παιδιά βοηθάει μια κίνηση: μετά την πρώτη λάθος απάντηση, μιμήσου πώς κινείται το ζώο ή δείξε με τα χέρια το σχήμα του.

Αινίγματα για παιδιά δημοτικού: πράγματα του σπιτιού

Εδώ τα αινίγματα αρχίζουν να παίζουν με τις λέξεις: τα πράγματα έχουν «δόντια», «πόδια» και «λαιμό», όπως οι άνθρωποι.

1. Έχει δόντια, αλλά δεν δαγκώνει ποτέ.
2. Έχει τέσσερα πόδια και πλάτη, αλλά δεν περπατάει ποτέ.
3. Έχει λαιμό, αλλά δεν έχει κεφάλι.
4. Είναι γεμάτο τρύπες κι όμως κρατάει νερό.
5. Σε κάνει να κλαις χωρίς να σε στενοχωρεί.
6. Είναι δικό σου, αλλά οι άλλοι το λένε πιο συχνά από σένα.
7. Όσο περισσότερο χώμα βγάζεις από μέσα του, τόσο μεγαλώνει.

Απαντήσεις: 1. η χτένα, 2. η καρέκλα, 3. το μπουκάλι, 4. το σφουγγάρι, 5. το κρεμμύδι, 6. το όνομά σου, 7. ο λάκκος.

Στις μεγαλύτερες τάξεις ζήτα από τα παιδιά να εξηγήσουν γιατί ταιριάζει η απάντηση: πού είναι τα δόντια της χτένας, ποιος είναι ο λαιμός του μπουκαλιού. Έτσι βλέπουν πώς μια λέξη αποκτά και δεύτερη σημασία.

Ένα αίνιγμα, ανάποδα

Κάθε αίνιγμα κρύβει μια λέξη πίσω από τη σημασία της. Δεν σου λέει πώς γράφεται ούτε από ποιο γράμμα αρχίζει. Σου λέει τι κάνει, πού τη βρίσκεις, με τι μοιάζει. Γι’ αυτό όποιος λύνει αινίγματα μαθαίνει να σκέφτεται με συνειρμούς.

Το ζεστό-κρύο με λέξεις κάνει το ίδιο, μόνο ανάποδα. Δεν παίρνεις στοιχεία. Γράφεις εσύ λέξεις και μαθαίνεις πόσο κοντά είναι στη σημασία μιας μυστικής λέξης: Παγωμένο, Κρύο, Δροσερό, Χλιαρό, Ζεστό, Καυτό, Καίει. Δες πώς θα έμοιαζε το πέμπτο αίνιγμα του δημοτικού, αν το έλυνες με θερμοκρασίες:

1. αεροπλάνο4 °Cπαγωμένο: καμία σχέση
2. δάκρυα31 °Cδροσερό: το στοιχείο του αινίγματος, μόνο του όμως λέει λίγα
3. τηγάνι47 °Cχλιαρό: κάτι μαγειρεύεται
4. σαλάτα62 °Cζεστό: δεν λείπει από τη χωριάτικη
5. στιφάδο78 °Cκαυτό: χωρίς αυτό δεν γίνεται
6. σκόρδο88 °Cκαίει: ο πιο στενός του συγγενής
7. κρεμμύδιΤη βρήκες!

Πρόσεξε τα δάκρυα: στο αίνιγμα ήταν το μεγάλο στοιχείο, εδώ μένουν δροσερά, γιατί δάκρυα φέρνει και η χαρά και η λύπη και ο αέρας. Η θερμοκρασία ανεβαίνει μόλις μπεις στον σωστό κόσμο, εδώ στο μαγείρεμα. Από εκεί κάθε λέξη σε φέρνει πιο κοντά.

Κάθε μέρα υπάρχει μια νέα μυστική λέξη, χωρίς αίνιγμα. Ποια λέξη θα έγραφες πρώτη;

Μάντεψε

Η λέξη σου πάει κατευθείαν στο σημερινό παιχνίδι.

Η λέξη της ημέρας στο Warmer Warmer είναι δωρεάν, παίζεται στον browser σε κινητό ή υπολογιστή, χωρίς εγγραφή, και αλλάζει κάθε μεσάνυχτα, ίδια για όλους.

Χριστουγεννιάτικα αινίγματα για τις γιορτές

Οι γιορτές πλησιάζουν. Αυτά ταιριάζουν στο γιορτινό τραπέζι και στα παιδιά που ετοιμάζονται για τα κάλαντα.

1. Είναι στρογγυλή και γλυκιά, κόβεται την Πρωτοχρονιά, κι όποιος βρει μέσα το φλουρί έχει γούρι όλη τη χρονιά.
2. Το κρατάνε τα παιδιά όταν λένε τα κάλαντα και κάνει ντιν ντιν σε κάθε πόρτα.
3. Έχει πανιά και φωτάκια, αλλά δεν ταξιδεύει ποτέ. Στις γιορτές στολίζει σπίτια και πλατείες.
4. Μυρίζουν μέλι και κανέλα, και στο πιάτο κάθονται δίπλα στους κουραμπιέδες.
5. Ανεβαίνουν από τα έγκατα της γης τα Χριστούγεννα, κάνουν σκανταλιές όλο το Δωδεκαήμερο και τα Φώτα ξαναγυρίζουν κάτω.

Απαντήσεις: 1. η βασιλόπιτα, 2. το τρίγωνο, 3. το καραβάκι, 4. τα μελομακάρονα, 5. οι καλικάντζαροι.

Αινίγματα για μεγάλους: έξυπνα και αστεία

Αυτά είναι για το τέλος του τραπεζιού, όταν έρχεται ο καφές. Πολλοί πέφτουν στην παγίδα την πρώτη φορά.

1. Το δίνεις, και πάλι το κρατάς.
2. Αν το έχεις, θέλεις να το πεις. Αν το πεις, δεν το έχεις πια.
3. Ποια λέξη γράφεται πάντα λάθος;
4. Πόσοι μήνες έχουν 28 μέρες;
5. Η μαμά της Μαρίας έχει πέντε κόρες: τη Νανά, τη Νενέ, τη Νινή και τη Νονό. Πώς λένε την πέμπτη;
6. Ένα ηλεκτρικό τρένο πηγαίνει προς τα βόρεια και ο αέρας φυσάει από τον βορρά. Προς τα πού πάει ο καπνός;
7. Ένας βοσκός είχε 17 πρόβατα. Χάθηκαν όλα εκτός από 9. Πόσα του έμειναν;

Απαντήσεις: 1. ο λόγος σου, 2. το μυστικό, 3. η λέξη «λάθος», 4. όλοι, και οι δώδεκα, 5. Μαρία, 6. πουθενά, γιατί το ηλεκτρικό τρένο δεν βγάζει καπνό, 7. εννιά.

Τα πιο δύσκολα: γρίφοι λογικής

1. Ποιο πλάσμα περπατάει στα τέσσερα το πρωί, στα δύο το μεσημέρι και στα τρία το βράδυ;
2. Ένας άντρας κοιτάζει μια φωτογραφία και λέει: «Αδέρφια δεν έχω, αλλά ο πατέρας αυτού του ανθρώπου είναι ο γιος του πατέρα μου». Ποιον κοιτάζει;
3. Προχθές ήταν Παρασκευή. Τι μέρα θα είναι μεθαύριο;
4. Όσο περισσότερο υπάρχει, τόσο λιγότερα βλέπεις.
5. Είναι πάντα μπροστά σου, αλλά δεν το βλέπεις ποτέ.

Απαντήσεις: 1. ο άνθρωπος: μωρό μπουσουλάει στα τέσσερα, μεγάλος περπατάει στα δύο πόδια και στα γεράματα παίρνει και μπαστούνι, 2. τον γιο του, 3. Τρίτη, 4. το σκοτάδι, 5. το μέλλον.

Το πρώτο είναι το πιο γνωστό αίνιγμα της ελληνικής μυθολογίας. Σύμφωνα με τον μύθο, η Σφίγγα το έθετε στους περαστικούς έξω από τη Θήβα, κι ο Οιδίποδας ήταν αυτός που βρήκε την απάντηση. Και η ίδια η λέξη «αίνιγμα» έρχεται από τα αρχαία ελληνικά.

Πώς τα παίζετε στο σπίτι

Τρεις τρόποι που δουλεύουν σε κάθε τραπέζι, από τα πέντε χρόνια ως τον παππού.

Ο αναγνώστης και τα χαρτάκια. Ένας διαβάζει, οι άλλοι γράφουν την απάντηση σε χαρτάκι. Τα χαρτάκια ανοίγουν όλα μαζί και παίρνει πόντο όποιος τη βρήκε. Έτσι δεν κερδίζει πάντα ο πιο γρήγορος.

Αίνιγμα με θερμοκρασία. Όποιος διαβάζει απαντά στις λάθος απαντήσεις μόνο με «κρυώνεις», «ζεσταίνεσαι» ή «καίγεσαι». Για το κρεμμύδι, το «δάκρυα» ζεσταίνει λίγο, το «σκόρδο» καίει. Είναι το παλιό ζεστό-κρύο, με λέξεις αντί για κρυμμένα αντικείμενα.

Φτιάξε δικό σου. Διάλεξε μια λέξη και πες τρία πράγματα γι’ αυτήν χωρίς να την πεις: τι κάνει, πού τη βρίσκεις, με τι μοιάζει. Κράτα για το τέλος το πιο πονηρό στοιχείο. Αν βγει και ομοιοκαταληξία, όπως στα παλιά λαϊκά αινίγματα, ακόμα καλύτερα.

Για το επόμενο βράδυ

Αν σου άρεσε να μαντεύεις από τη σημασία, το ζεστό-κρύο με λέξεις έχει ολόκληρο άρθρο με κανόνες και κόλπα. Για την τάξη και το νηπιαγωγείο θα βρεις έτοιμες ιδέες σε αυτό το άρθρο. Κι αν το τραπέζι θέλει λίγη κίνηση, δοκιμάστε παντομίμα με λέξεις.