Ασκήσεις μνήμης για ηλικιωμένους: 7 μέρες με λέξεις

Πριν ξεκινήσεις: μια τίμια σημείωση

Στο ίντερνετ θα βρεις πολλά για τη νοητική ενδυνάμωση. Τα πραγματικά προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης τα σχεδιάζουν και τα τρέχουν ειδικοί, και αν υπάρχει ανησυχία για τη μνήμη, ο σωστός άνθρωπος για να μιλήσεις είναι ο γιατρός.

Οι ασκήσεις που ακολουθούν είναι κάτι πιο απλό. Κρατάνε το μυαλό απασχολημένο, γεμίζουν ευχάριστα δέκα λεπτά και γίνονται εύκολα συνήθεια. Αυτό υπόσχονται, τίποτα παραπάνω. Διάλεξε μια σταθερή ώρα, για παράδειγμα με τον πρωινό καφέ, και ξεκίνα τη Δευτέρα.

Δευτέρα: η λίστα του μανάβη από μνήμης

Γράψε σε ένα χαρτί δέκα πράγματα που θα αγόραζες από τη λαϊκή: ντομάτες, αγγούρια, πεπόνι, σέλινο, κρεμμύδια, μαϊντανό, πιπεριές, σταφίδες, ελιές, ρίγανη. Διάβασέ τα δύο φορές με την ησυχία σου και γύρισε το χαρτί ανάποδα. Πιες τον καφέ σου. Μετά γράψε όσα θυμάσαι.

Ένα κόλπο που βοηθάει: φτιάξε μια μικρή ιστορία. «Το σέλινο συνάντησε τον μαϊντανό στον πάγκο με τις ελιές…» Όσο πιο αστεία, τόσο πιο εύκολα μένει.

Τρίτη: δέκα λέξεις από ένα γράμμα

Διάλεξε ένα γράμμα, ας πούμε το Π, και βρες δέκα λέξεις που αρχίζουν από αυτό: πεπόνι, πιπέρι, πλατεία, ποτήρι, πρόσωπο, παράθυρο… Την επόμενη φορά, άλλο γράμμα. Για να γίνει πιο ενδιαφέρον, βάλε έναν όρο: μόνο πράγματα της κουζίνας, μόνο ονόματα, μόνο τόποι.

Τετάρτη: μια λέξη τη μέρα, από τη σημασία

Σήμερα μια άσκηση που γίνεται στο κινητό. Κάθε μέρα κρύβεται μια μυστική λέξη, ίδια για όλους, και την ψάχνεις όπως το παιδικό ζεστό-κρύο. Γράφεις όποια λέξη θες και μαθαίνεις πόσο κοντά είναι στη σημασία: Παγωμένο, Κρύο, Δροσερό, Χλιαρό, Ζεστό, Καυτό, Καίει. Δεν μετράνε τα γράμματα. Μετράει να σκεφτείς τι πάει μαζί με τι.

Αν η μυστική λέξη ήταν φωτογραφία, θα μπορούσες να φτάσεις εκεί έτσι:

πιρούνι4 °Cπαγωμένο: πολύ μακριά
αναμνήσεις48 °Cχλιαρό: κάτι κρατάει
ζωγραφιά54 °Cζεστό: κι αυτή είναι εικόνα
κορνίζα71 °Cκαυτό: εκεί μέσα μπαίνει
άλμπουμ80 °Cκαυτό: εκεί τις φυλάμε
κάμερα90 °Cκαίει: αυτή την τραβάει
φωτογραφίαΤη βρήκες!

Κάθε λέξη ανοίγει ένα συρτάρι της μνήμης: πού τη βρίσκεις, τι κάνει, πού τη φυλάς. Το παιχνίδι είναι δωρεάν, ανοίγει στον browser και δεν θέλει εγγραφή. Κάθε μεσάνυχτα έρχεται νέα λέξη.

Πέμπτη: συμπλήρωσε την παροιμία

Διάβασε την αρχή και πες φωναχτά το τέλος. Αν το κάνεις με κάποιον στο τηλέφωνο, ακόμα καλύτερα.

Όποιος βιάζεται…
Κάλλιο αργά…
Η καλή μέρα…
Φασούλι το φασούλι…
Ό,τι λάμπει…
Από έξω κούκλα…

Οι απαντήσεις: σκοντάφτει · παρά ποτέ · από το πρωί φαίνεται · γεμίζει το σακούλι · δεν είναι χρυσός · κι από μέσα πανούκλα. Μετά πρόσθεσε δύο δικές σου, από αυτές που έλεγε η μάνα σου ή η γιαγιά σου.

Παρασκευή: τρεις λέξεις που λένε το ίδιο

Για κάθε λέξη βρες τρεις άλλες με την ίδια ή σχεδόν την ίδια σημασία. Για παράδειγμα: μιλώ, λέω, κουβεντιάζω, συζητώ. Δοκίμασε με αυτές: όμορφος, γρήγορα, θυμώνω, σπουδαίος, κουράζομαι. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος, υπάρχει μόνο το ψάξιμο, που είναι και η ουσία της άσκησης.

Σάββατο: το χθες σε πέντε λέξεις

Σκέψου τη χθεσινή μέρα και περίγραψέ τη με πέντε λέξεις μόνο: ας πούμε «λαϊκή, βροχούλα, εγγονή, φακές, σίριαλ». Μετά πες, ή γράψε, μια πρόταση για την καθεμία. Είναι μια άσκηση μνήμης και συγχρόνως ένα μικρό ημερολόγιο που διαβάζεται με χαρά μετά από καιρό.

Κυριακή: τα ονόματα της παλιάς γειτονιάς

Η πιο γλυκιά άσκηση της εβδομάδας. Γράψε όσα ονόματα θυμάσαι από τη γειτονιά όπου μεγάλωσες: δρόμους, μαγαζιά, τον μπακάλη, τον φούρναρη, τη δασκάλα, τα παιδιά της αλάνας. Κάθε όνομα φέρνει κι άλλα. Αν έχεις αδέρφια, τηλεφώνησέ τους και συγκρίνετε: πάντα κάποιος θυμάται κάτι που ο άλλος είχε ξεχάσει.

Πώς να κρατήσεις τη συνήθεια

Ίδια ώρα κάθε μέρα. Με τον καφέ, μετά τις ειδήσεις, πριν από το μεσημεριανό.
Ένα σημάδι στο ημερολόγιο. Ένα τικ για κάθε μέρα που το έκανες. Η σειρά από τικ σε κρατάει.
Κάποιος για παρέα. Μια φίλη, ένας αδερφός, ένα εγγόνι. Η ίδια άσκηση ή η ίδια λέξη της ημέρας δίνει θέμα για κουβέντα.

Αν θες περισσότερες ιδέες με παρέα, θα βρεις οκτώ παιχνίδια σε αυτό το άρθρο. Τους κανόνες του ζεστό-κρύο με λέξεις, βήμα βήμα, θα τους βρεις εδώ.